بازتاب تأثیر موسیقی واژگان در ایجاد فضای حماسی در برزونامه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22091/jls.2020.4594.1200
چکیده

در میان آثار فاخر حماسی، «برزونامه» عطایی‌رازی جایگاه ویژه‌ای دارد. آنچه شعر عطایی را برتری بخشیده‌است، بهره‌وری شایسته از موسیقی واژه‌ها و هماهنگی درونی کلمات و انسجام شعر اوست. یکی از تکنیک‌های عطایی در انعطاف‌بخشی به صورت سخن و تجسم فضای مهیج حماسی، به کارگیری موسیقی فاخر حماسی در عرصة کلام است. شیوه‌های موسیقی‌پردازی در شعر او موجب تحرّک و پویایی شده‌است؛ همچنین موجبات التذاد وافر خواننده از شعرش را فراهم ساخته‌است. درک مختصات موسیقیایی که سبب‌ساز ترسیم فضای حماسی در برزونامه می‌شود، موجب آشنایی بیشتر خوانندگان با جلوه‌ها و شگردهای متنوّع این شاعر حماسه‌سرا می‌شود. در این پژوهش انواع موسیقی‌پردازی در شعر عطایی چون: نغمه حروف، ترکیبات اشتقاقی، مترادفات و معطوفات، کلمات زنگ دار و افعال پیشوندی تحلیل و بررسی شده‌اند. نگارندگان بر این باورند که گوشنواز ساختن شعر و همسو ساختن خواننده با مفاهیم فخیم حماسی، مهم‌ترین انگیزه‌های عطایی‌رازی از عنایت ویژه به موسیقی کلام است.