درنگی در طبقهبندیهای آستین و سرل از افعال مضمون در سخن
نویسندگان
1 استادیار گروه عرفان پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
doi
10.22059/jop.2021.321807.1006599چکیده
افعال مضمون در سخن، مهمترین و محوریترین افعال در نظریۀ افعال گفتاری به حساب میآیند. هر تلاشی برای تکامل یک طبقهبندی، باید دستهبندی آستین را از افعال مضمون در سخن به پنج مقولۀ اساسی حکمی، توضیحی، کرداری، رفتاری و التزامی به حساب آوَرد؛ اما از نظر سرل، طبقهبندی آستین، دستهبندی افعال مضمون در سخن نیست، بلکه دستهبندیهای افعالِ جملات انگلیسی مضمون در سخن هستند. بدینسان، سرل معضلاتی را در طبقهبندی آستین فهرست میکند؛ از جمله وجود آشفتگی مداوم میان افعال جملات و اعمال، وجود همپوشانی بسیار میان مقولات، وجود عدم تجانس زیاد در مقولات و غیره. از نظر سرل، بهتر است پنج مقولۀ اِخباری، تحریکی، التزامی، وصفالحالی و ایجادی را بهعنوان انواع افعال مضمون در سخن در نظر بگیریم. همچنین سرل در طبقهبندی خود از افعال مضمون در سخن، دوازده معیار و جنبۀ مختلف از طبقهبندی ارائه میدهد که از میان این دوازده معیار، معیار هدفِ مضمون در سخن را بهعنوان بنیاد طبقهبندی خود برمیگزیند که معیارهای جهت تناسب و شرط صداقت، از فروعات آن هستند؛ اما اولاً طبقهبندی کاملی از افعال گفتاری، چنانکه سرل انجام داده است، وجود ندارد و اساساً نمیتواند وجود داشته باشد و ثانیاً، در طبقهبندی سرل، تبیین دقیقی از هدف مضمون در سخن انجام نشده است. بدینسان، بررسی نقادانۀ طبقهبندیهای آستین و سرل از افعال مضمون در سخن، هدف اصلی این جستار است.