پایش فعالیت های تخمدانی در میش های سنجابی با استفاده از سنجش غلظت پروژسترون

نویسندگان

1 استادیار،بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22059/jap.2019.277464.623378
چکیده

هدف از انجام این آزمایش، شناسایی فعالیت‌های تخمدانی در طول سال و تعیین طول مدت چرخه‌های فحلی گوسفند سنجابی بود. برای این منظور نمونه‌های سرم خون از 14 رأس میش سنجابی غیر آبستن موجود در ایستگاه تحقیقات دامپروری مهرگان کرمانشاه به‌مدت یک سال و به‌صورت هفتگی و روزانه (21 شهریور تا 20 آبان) جمع‌آوری و با استفاده از روش رادیوایمنواسی غلظت هورمون پروژسترون آنها اندازه‌گیری شد. با بررسی روند تغییرات روزانۀ غلظت پروژسترون خون مشخص شد که در بازهی زمانی 20 شهریور تا 21 آبان ماه، چهار چرخۀ فحلی وجود داشت. میانگین طول چرخه‌های فحلی اول تا چهارم به‌ترتیب 2/41±6/30، 1/90±8/33، 2/50±9/17 و 3/11±16/08 روز و میانگین فاصلۀ زمانی بین چرخه‌های فحلی‌ 2/46±6/47 روز به‌دست آمد. در 61/54 درصد میش‌ها، اوج غلظت پروژسترون (2/02±2/80 نانوگرم در میلی‌لیتر) در ماه آبان ثبت شد و در 38/46 درصد، اوج غلظت پروژسترون (1/14 ± 1/45 نانوگرم در میلی‌لیتر) در فصل بهار، به‌ویژه در فروردین ماه ثبت شد. در ماه‌های خرداد، تیر، بهمن و اسفند به‌ترتیب 78/57، 78/57، 71/43 و 78/57 درصد از میش‌ها در شرایط خاموشی‌جنسی کامل بودند، اما در آبان همۀ میش‌ها چرخۀ تخمدانی فعال داشتند. میانگین طول مدت فعالیت تخمدانی حدود 38±215 روز در سال و در مقابل میانگین طول مدت خاموشی‌جنسی کامل 48±150 روز در سال برآورد ‌شد. نتایج نشان داد میش‌های سنجابی حدود 60 درصد از زمان سال را دارای چرخۀ تخمدانی فعال هستند؛ بنابراین، به‌نظر می‌رسد اجرای برنامه‌های سه بار زایش در دو سال برای این گوسفندان به‌طور طبیعی قابل اجرا باشد.