فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

صادق چوبک از نویسندگان نسل اول پس از انقلاب مشروطه به عنوان شاخص‌ترین نویسندۀ ایرانی در ارائۀ آثاری در مکتب ناتورالیسم و پرچمدار این مکتب توانسته جایگاهی ویژه‌ برای خود در ادبیات ایران بدست آورد. نگاه بدبینانه و سیاه به حوادث و رخدادهای جامعۀ ایران برگرفته از مؤلفه‌هایی همچون: جبر محیط، اقتصاد و وراثت از عناصر اصلی و ساختار نوشته‌های چوبک در آفرینش آثارش بوده‌است؛ در این مقاله سعی گردیده با دیدگاهی اختصاصی، تأثیری را که چوبک از مکتب ناتورالیسم پذیرفته، برجسته کرده و ردِّ پای این مکتب در دو داستان شاخص وی در مجموعۀ چراغ آخر به نام‌های «اسب چوبی» و «آتما، سگ من» به بوتۀ تحلیل گذاشته شود. در این راه ابتدا رابطۀ مکتب ناتورالیسم با مشخصات آثار چوبک مورد بررسی قرار گرفته، سپس اصول و مشخصات خاص آثار ناتورالیستی در اثر مورد بحث از چوبک مورد تحلیل و کنکاش قرار گرفته است و سعی نموده‌ایم تا پاسخگوی این درگیری ذهنی باشیم که آیا معیارها و اصولی که سنگ بنا و پایه‌های مکتبی آن توسط امیل زولا ـ به عنوان سردمدار مکتب ناتورالیسم ـ پایه‌ریزی شده، تا چه حد در این داستان نمود داشته و آیا چوبک در این مقوله موفق به خلق اثری طبیعت‌گرایانه گردیده‌است؟ این پژوهش به شیوۀ توصیفی و تحلیلی بر آن است تا میزان تأثیرپذیری چوبک از مکتب ناتورالیسم را دراین دو اثر به منصۀ ظهور برساند.