هیستوپاتولوژی ذرت آلوده به سیاهک معمولی ناشی از قارچ Ustilago maydis *

نویسندگان

1 مسئول مکاتبه

2 نویسنده

doi
چکیده

روند توسعه بیماری قارچ عامل بیماری سیاهک معمولی ذرت Ustilago maydis، با میکروسکوپ‌های نوری و الکترونی بررسی شد. بدین منظور از رقم‌های سینگل‌کراس 301، 647 و دابل‌کراس704 که پیشتر به ترتیب به عنوان رقم‌های حساس، نیمه مقاوم و مقام به این بیماری ذکر شده بود، استفاده شد. مایه قارچ از کشت تلیوسپورهای جمع‌آوری شده از استان خوزستان در محیط‌های CMA و PDA + 10% دکستروز و نگه‌داری در دمای C º25 به مدت 5 روز حاصل شد. مایه‌زنی قارچ به دو روش محلول‌پاشی و تزریق با غلظت 106 اسپور در میلی‌لیتر صورت پذیرفت و نمونه‌ها 2، 4، 7، 11 و 25 روز پس از مایه‌زنی تثبیت گردید. هیجده روز پس از مایه‌زنی علائم آلودگی در بوته‌های مایه‌زنی ابتدا به روش تزریق و سپس محلول‌پاشی دیده شد. در بررسی نحوه نفوذ قارچ به درون سلول‌های میزبان با استفاده از میکروسکوپ الکترونی نگاره مشخص شد که ریسه ایجاد شده از اسپوریدیوم، آپرسوریوم شفاف و متورمی ایجاد می‌کند که هم از طریق روزنه و هم به صورت مستقیم به درون سلول‌های میزبان نفوذ می‌کند. تغییرات هیستوپاتولوژیک پس از رخنه در این قارچ حاکی از آن است که سلول‌های آلوده در مقایسه با سلول‌های سالم بزرگ‌ترند و ریسه قارچ در ابتدا به صورت بین‌سلولی و سپس درون‌سلولی مشاهده شد. ریسه منشعب درون‌سلولی قارچ اشکال متفاوتی داشت و از ریسه بین‌سلولی متورم تا زوائد انگشت‌مانند متغیر بود. در هنگام تشکیل تلیوسپور حفره بزرگی شامل ریسه‌های قارچ ایجاد می‌شود که در آن به صورت تیپ Ustialgo تلیوسپورهای بالغ و در حال بلوغ به همراه غلاف ژلاتینی احاطه کننده آنها قابل مشاهده بودند. آلودگی ذرت در شرایط کنترل شده و مساعد به راحتی صورت می‌پذیرد و سیستم راحتی را برای بررسی برخی جنبه‌های تعامل میزبان- بیمارگر مهیا می‌کند.