ارزیابی فراسنجه‌های زیستی سه گونه از زنبورهای پارازیتوئید جنسTrichogramma روی کرم گلوگاه انار، Ectomyelois ceratoniae در شرایط آزماﻳشگاهی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه پیام نور

2 استادیار بخش کنترل بیولوژیک، موسسه تحقیقات گیاهپزشکی ایران

3 استادیار گروه گیاهپزشکی دانشگاه شاهد

4 دانشیار گروه گیاهپزشکی دانشگاه شاهد

doi
10.22092/bcpp.2016.103348
چکیده

یکی از مهم­ترین آفات باغات انار ایران، شب‌پره‌ی کرم گلوگاه انار، Ectomyelois ceratoniae (Lep.: Pyralidae) می‌باشد که سالانه خسارت­های قابل توجهی به‌باغات انار وارد می سازد. زنبور­های تریکوگراما یکی از عوامل اصلی کنترل بیولوژیک این آفت در سطح باغ ها هستند که می توان از آن‌ها به‌شکل مؤثری برای کاهش خسارت استفاده شود. در این تحقیق زیست‌شناسی و برخی از فراسنجه‌های مهم زیستی سه گونه زنبور Trichogramma brassicae،T. embryophagum  و T. pintoi روی تخم E. ceratoniae در شرایط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفت. در بررسی بیولوژی آزمایشگاهی، طول دوره‌ی تخم‌ریزی، دوره‌ی بعد از تخم‌ریزی و طول دوران بلوغ در زنبور T. brassicae پرورش یافته روی کرم گلوگاه انار به‌ترتیب 80/7، 90/0، 70/8 روز و در زنبور T. embryophagum به‌ترتیب 20/8، 00/1، 20/9 روز و در زنبور T. pintoiبه‌ترتیب 40/7، 10/1، 50/8 روز محاسبه شد. این زنبورها فاقد دوره‌ی پیش از تخم‌ریزی بودند. نتایج این تحقیق نشان داد که نرخ ناخالص تولیدمثل (GRR)، نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm)، متوسط زمان هر نسل (T) و نرخ متناهی افزایش جمعیت (λ) در زنبور T. brassicae روی تخم کرم گلوگاه انار به‌ترتیب 021/38 تخم، 286/0 بر روز، 659/12 روز، 330/1 بر روز و در زنبور T. embryophagumبه‌ترتیب 247/39 تخم، 311/0 بر روز، 645/11 روز و 365/1 بر روز و در زنبور T. pintoi به‌ترتیب 626/28 تخم، 262/0 بر روز ، 558/12 روز و 300/1 بر روز به‌دست آمد که بین آن ها از نظر آماری اختلاف معنی‌داری در سطح احتمال 5 درصد وجود داشت. باتوجه به‌نتایج به‌دست آمده از این تحقیق می توان نتیجه گرفت که کارایی زنبور T. embryophagum نسبت به‌دوگونه‌ی دیگر یعنی T. brassicae و T. pintoiروی تخم شب‌پره‌ی کرم گلوگاه انار بیشتر است. بنابراین گونه مزبور برای استفاده در برنامه‌های مدیریت تلفیقی کرم گلوگاه انار قابل توصیه است.