فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در هنگامه تحولات دوره مشروطه، نیروی جدیدی ظهور کرد که هم در بیداری مردم، آشنایی با غرب و نشر مطبوعات نقش داشت و هم برای برون‌رفت از بن‌­بست­‌های پیش­رو اندیشه داشت. روشنفکران ایرانی از طریق آشنایی با اندیشه‌های دنیای جدید به درک عقب‌­ماندگی ایران نائل‌آمده و با طرح و نشر مسائل جدید در جامعه ایران، قطب‌­های مختلف فکری را بنیان نهادند که به آمیزش و حتی تقابل سنت و تجدد انجامید. شناخت‌­شناسی اصلاحات و تشریح این خوانش جدید از اندیشه به تحقق پیش‌شرطی مهم متوقف است و آن شناخت روشنفکران و مؤلفه‌­های بنیادی اندیشه ایشان است. این پژوهش، با رویکرد اندیشه نگر و روش تحلیل محتوای اسنادی به بازخوانی نیت مند آثار افراسیاب آزاد، مؤسس حزب خدا و روشنفکر سنت­گرای دوره مشروطه و پهلوی می­‌پردازد و با سنجش آن از طریق منطق رهیافت زمینه گرای اسکینر، در پی پاسخ به این پرسش محوری است که جایگاه ناسیونالیسم در آثار افراسیاب آزاد و دگردیسی آن در قیاس با همفکران و هم‌عصرانش چگونه برآورد می­شود و این جریان چه کمکی به استقرار دولت پهلوی می­کند. اندیشه­های آزاد، در متن اندیشه نوگرایی متفکران هم‌عصرش مورد ارزیابی قرار می­گیرد. یافته‌­های پژوهش درصدد اثبات این فرضیه است که همراهی روشنفکرانی از طیف فکری افراسیاب آزاد منجر به گسترش پذیرش گفتمان ناسیونالیسم اقتدارگرا و تئوریزه شدن مشروعیت دولت پهلوی اول گردید. با تقلیل در مؤلفه‌­های متجددانه در نزد آزاد در فضای انسداد سیاسی و فکری عصر رضاشاهی، مواضع اجتماعی و سیاسی تأثیرگذار وی اُفول کرد.