فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شب‌پره‌ی مینوز گوجه‌فرنگی Tuta absoluta یکی از آفات خطرناک مزارع گوجه‌فرنگی می‌باشد که در صورت طغیان تا 100% محصول را از بین می‌برد. در این بررسی به نقش بیمارگری لاروهای سن سوم (IJs) دو گونه‌ی Steinernema carpocapsae و Heterorhabditis bacteriophora روی سنین مختلف لاروی آفت مذکور درون ظرف پتری و درون برگ‌های جدا شده‌ی گوجه‌فرنگی پرداخته شده و نماتد کارآمدتر انتخاب شد. توانایی گونه‌ی مؤثرتر در آلوده کردن لارو سن آخر و شفیره آفت در ظرف پتری (با سه غلظت 50، 100، 200 IJs نماتد در هر ظرف پتری) و حساسیت شفیره در خاک (50، 100، 200 IJs در هر سانتی‏متر مربع) مورد بررسی قرار گرفت. در گلخانه نیز توانایی گونه‌ی مؤثرتر در کنترل مراحل مختلف لاروی شب‌پره بررسی و با سم ایندوکساکارب (با غلظت یک در هزار) مقایسه شد. در آزمایشگاه توانایی نماتد H. bacteriophora در کنترل لارو آفت تقریباً 7/1 برابر S. carpocapsae بود و برای آزمایشات تکمیلی انتخاب گردید. تعداد 50 IJs نماتد در هر پتری باعث مرگ 84 درصد از لاروهای سن آخر آفت شد. بیشترین درصد مرگ و میر شفیره‌ها در ظرف پتری (40%) زمانی مشاهده شد که 200 IJs نماتد در هر پتری استفاده گردید و جمعیت IJs/cm2 200 باعث مرگ 28% از شفیره‌های درون خاک گردید. افزایش جمعیت نماتد باعث افزایش درصد آلودگی شفیره‌ها شد. در شرایط گلخانه‌ای‌، لاروهای سن چهار T. absoluta بیشترین حساسیت را نسبت به بقیه سنین لاروی نشان دادند و کاربرد سم تأثیر چندانی در کنترل این آفت نداشت. با توجه به نتایج به‌دست آمده به‌نظر می‌رسد نماتد H. bacteriophora بتواند باعث کاهش خسارت شده و به مهار زیستی آفت منتهی گردد.