اولین گزارش از وجود بیماری قرنطینه‌ای میوه سبز مرکبات (Huanglongbing) در استان کرمان (ارزوئیه)

نویسندگان

1 نویسنده

2 نویسنده

3 نویسنده

4 مسئول مکاتبه

5 نویسنده

doi
چکیده

بیماری میوه سبز مرکبات ( هوانگ لانگ بینگ) یکی از بیماری‌های مهم مرکبات و جزء بیماری‌های قرنطینه‌ای کشور محسوب می‌شود. این بیماری به تازگی از برخی نقاط استان های سیستان و بلوچستان و هرمزگان گزارش شده است (علیزاده 1388). عامل بیماری در ایران باکتری Candidatus Liberibacter asiaticus و ناقل آن پسیل مرکبات است. مجاورت استان کرمان با استان‌های آلودهو هم‌چنین عدم امکان تشخیص قطعی بیماری بر اساس علائم، موجب شد تا ردیابی مولکولی این بیماری در منطقه ارزوئیه (به دلیل وجود ناقل و مشاهده علائم مشابه به علائم بیماری) انجام گیرد. در مهر ماه 1389 در راستای ردیابی بیماری مذکور از 120 درخت مشکوک نمونه برداری به عمل آمده و از نمونه‌های ارسالی به آزمایشگاه رگبرگ‌ها جدا و از آنها و دی ان ای کل با استفاده از کیت استخراج دی ان ا شرکت فرمنتاز استخراج شد. نمونه‌های دی.ان.ا از نظر وجود عامل بیماری میوه سبز با استفاده از دو جفت آغازگر و روش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR) ارزیابی شدند. آغازگرهای A2 و J5 یک قطعه از ژن‌های پروتئین‌های ریبوزمی با اندازه تقریبی 703 جفت باز در گونه آسیایی و آغازگرهای OI1 و OI2C یک قطعه از دی.ان.ا ریبوزومی 16s با اندازه تقریبی 1160 جفت باز را تکثیر می‌کنند. محصول واکنش زنجیره‌ای پلیمراز با هر کدام از جفت آغازگرها روی ژل آگارز 1% الکتروفورز شد. در محصول PCR با هر کدام از جفت آغازگرها باندهای مورد انتظار در یک نمونه از 120 نمونه آزمایش شده مشاهده گردید. وجود باند 703 جفت بازی حاصل از PCR با آغازگرهای A2 و J5 و هم‌چنین نتایج هضم آنزیمی محصول PCR با آغازگرهای OI1 و OI2C توسط آنزیم XbaI و مشاهده دو باند تقریبی 520 و 640 جفت بازی، وجود گونه Candidatus Liberibacter asiaticus را تأیید کرد. قطعه‌های حاصل از PCR برای بررسی بیشتر تعیین ترادف شدند. گیاه آلوده یک اصله نارنگی 4 ساله رقم کارا از منطقه قادر آباد ارزوئیه بود که علائمی شامل لکه‌های تیره و روشن از زرد، سبز روشن و سبز تیره بدون حاشیه یا مرز مشخص روی برگ آن مشاهده گردید. هم‌چنین علائمی از جمله تشکیل برآمدگی‌های نامنظم روی میوه به صورت آبله آبله شدن میوه، بذرهای کوچک، پوک، چروکیده، قهوه‌ای مایل به سیاه و عقیم و هم‌چنین عدم تقارن میوه دیده شد که البته ممکن است عوامل دیگری نیز در تولید آنها نقش داشته باشد. این اولین گزارش از وجود بیماری میوه سبز مرکبات در منطقه ارزوئیه در استان کرمان می‌باشد. بر اساس دستور العمل‌های ارسالی از سازمان حفظ نباتات کشور دستور امحاء درخت آلوده صادر شد.        

کلیدواژه‌ها