بررسی رابطه‏ ی علّی شاخص‏های توسعه‏ ی مالی و رشد اقتصادی در ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه آزاد اسلامی

3 دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22055/jqe.2010.10659
چکیده

از نظر اقتصاد دانان، توسعه ­ی مالی یکی از موضوعات اساسی در تبیین علل رشد اقتصادی است.  سئوال اساسی در این ارتباط آن است که آیا توسعه‏ ی مالی علت رشد اقتصادی می ‏باشد یا آن که توسعه ‏ی مالی خود متأثر از رشد اقتصادی است.  برخی اقتصاددانان معتقدند که بخش مالی هیچ ‏گونه تأثیری بر رشد بخش واقعی ندارد، اما ادبیات غالب، گویای یک ارتباط قوی بین توسعه‏ ی مالی و رشد اقتصادی است.  در تحقیق حاضر، جهت اندازه‏ گیری توسعه ‏ی مالی در ایران از شاخص‏ های ابزاری، ژرفا، ساختاری، کارایی و بنیانی توسعه ‏ی مالی بهره گرفته شده است.  به علاوه، از روش تجزیه‏ ی مؤلفه‏ های اصلی جهت استخراج یک شاخص کلی برای توسعه‏ ی مالی به صورت ترکیبی از این پنج شاخص استفاده شده است.  جهت آزمون رابطه ‏ی علت و معلولی میان توسعه‏ ی مالی و رشد اقتصادی، آزمون علیت گرنجری بر اساس رهیافت خود رگرسیون برداری، آزمون ریشه ‏ی واحد دیکی - فولر و آزمون هم‏انباشتگی یوهانسن - جوسلیوس مورد استفاده قرار گرفته است.  بر اساس یافته‏ های این تحقیق، در بلندمدت یک رابطه‏ ی علّی دو طرفه میان شاخص ژرفای توسعه ‏ی مالی با رشد اقتصادی و رابطه‏ ی علّی یک طرفه از شاخص کارایی و نیز شاخص کلی توسعه‏ ی مالی به سمت رشد اقتصادی برقرار بوده است.  در کوتاه‏ مدت تنها وجود رابطه ‏ی علّی یک ‏طرفه از تولید ناخالص داخلی به شاخص کارایی توسعه ‏ی مالی تأیید شده است.  در بقیه ‏ی موارد وجود رابطه‏ ی علیت گرنجری تأیید نشده است.