بررسی بیماری هلندی در اقتصاد ایران: تاثیرگذاری رابطه ی مبادله بر ساختار سرمایه گذاری
نویسندگان
1 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
2 دانشگاه آزاد اسلامی
3 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان
4
5 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22055/jqe.2009.10691چکیده
یکی از ویژگی های اقتصادهای نفتی وجود بیماری هلندی در این اقتصادها است. با افزایش قیمت نفت و درآمدهای نفتی، ثروت یک کشور افزایش می یابد، افزایش ثروت موجب تقویت و رشد بخش غیرقابل مبادله ی اقتصاد و تضعیف بخش قابل مبادله ی اقتصاد می شود. در این حالت، فعالیت هایی از قبیل بخش خدمات و ساختمان رشد می کنند و در عوض فعالیت هایی مانند بخش صنعت دچار رکود می گردند، در این زمان بیماری هلندی اتفاق می افتد. هدف اصلی این پژوهش بررسی بیماری هلندی در اقتصاد ایرانبا ملاحظه ی سرمایه گذاری قابل مبادله و غیر قابل مبادله است. برای این منظور از تکنیک هم جمعی برای دوره ی زمانی 86-1350 استفاده شده است. برای رسیدن به این هدف ابتدا تابع سرمایه گذاری بر اساس نظریه های متعارف سرمایه گذاری و همچنین با ملاحظه ی مکانیزم تاثیرگذاری رابطه ی مبادله بر سرمایه گذاری تصریح گردید. به منظور برآورد الگوی تصریح شده از روش جوهانسن- جوسلیوس استفاده شد. بردارهای هم جمعی برآورد شده نشان دهنده ی تاثیر مثبت تولید ناخالص داخلی و سطح عمومی قیمت ها و تاثیر منفی نرخ بهره بر سرمایه گذاری هر دو بخش بود. از طرفی دیگر، تاثیر گذاری رابطه ی مبادله بر سرمایه گذاری بخش قابل مبادله و غیر قابل مبادله متفاوت بود، به طوری که رابطه ی مبادله بر سرمایه گذاری بخش قابل مبادله تأثیر منفی و بر سرمایه گذاری بخش غیر قابل مبادله تاثیر مثبت داشت. به عبارتی دیگر، نتیجه بررسی حاکی از تایید وجود بیماری هلندی در اقتصاد ایران بود.