ارزیابی کارآیی جدایه‌های Trichoderma و Bacillus در کنترل بیولوژیک پژمردگی فوزاریومی خربزه

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان شمالی، بجنورد

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22092/bcpp.2014.100335
چکیده

در این تحقیق، کارآیی سه گونه‌ی spp. Trichoderma و دو استرین باکتری Bacillus spp.  در کنترل بیولوژیک Fusarium oxysporum f. sp. melonis عامل پژمردگی فوزاریومی خربزه در شرایط آزمایشگاه و گلخانه مورد ارزیابی قرارگرفت. آزمون‌ها در قالب طرح کاملاً تصادفی در 4 تکرار انجام شد و برای مقایسه‌ی میانگین‌ها از آزمون LSD در سطح احتمال یک درصد استفاده شد. نتایج بررسی‌های آزمایشگاهی روی کارآیی عوامل قارچی کنترل بیولوژیک نشان داد که در آزمون کشت متقابل به دو صورت قرارگیری هم‌زمان و غیر هم‌زمان عوامل کنترل بیولوژیک و بیماری‌زا، به‌ترتیب Trichoderma harzianum 6 و T. viride 10 با 70 و 59/52 درصد بیشترین میزان بازدارندگی را روی رشد پرگنه‌ی عامل بیماری‌زا داشته‌اند. همچنین، آزمون ترکیبات فرار آن‌ها مشخص نمود که بیش‌ترین میزان بازدارندگی رشد پرگنه‌ی عامل بیماری‌زا (5/31 %) به T. harzianum 6اختصاص داشته است. از طرف دیگر، نتایج بررسی‌های آزمایشگاهی روی کارآیی عوامل باکتریایی کنترل بیولوژیک نشان داد که در آزمون تقابل و تولید ترکیبات فرار، بیش‌ترین میزان درصد بازدارندگی رشد پرگنه‌ی عامل بیماری‌زا به‌ترتیب 5/30 و 37/12 درصد به Bacillus spp. 62 وBacillus spp. 15اختصاص داشته است. در بررسی ترکیبات مایع خارج سلولی قابل نفوذ در آگار، کلیه‌ی استرین‌های باکتری مورد مطالعه، مانع رشد پرگنه‌ی عامل بیماری‌زا گردیدند. در آزمایشات گلخانه‌ای مایه‌زنی گونه‌های تریکودرما و استرین‌های باکتری به‌صورت بذرمال استفاده شد. درصد گیاهان زنده در گلدان‌هایی که از استرین‌های .Bacillus spp و مخلوط بین گونه‌های .Trichoderma spp تیمار شده بودند و همچنین شاهد بدون عامل بیماری 100 درصد بود. اما در سایر تیمارهای مورد استفاده نسبت به شاهد سالم از 2/65 تا 38/79 درصد متغیر بود.