بررسی قانون داوری تجاری بین‌المللی ایران از دیدگاه قواعد فقهی

نویسندگان

1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 استادیار گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/ejs.2023.414959.1541
چکیده

زمینه و هدف: اهمیت توجه به اصول دادرسی و لزوم رعایت آن‌ها ایجاب می‌کند تا قوانین و مقررات داوری در عین تبیین این اصول، ضمانت اجرای عدم رعایت آن‌ها را نیز پیش‌بینی نماید. هدف مقاله حاضر بررسی ضمانت اجرای عدم رعایت اصول دادرسی در داوری در فقه و حقوق ایران و حقوق انگلیس است. مواد و روش‌ها: روش مقاله حاضر توصیفی تحلیلی است. مواد و داده‌ها نیز کیفی است و از فیش‌برداری در گردآوری مطالب و داده‌ها استفاده ‌شده است. ملاحظات اخلاقی: در این مقاله، اصالت متون، صداقت و امانت‌داری رعایت شده است. یافته‌ها: در نظام داوری ایران به ویژه قانون داوری تجاری بین‌المللی به اصول دادرسی توجه شده است. با این حال به دلیل کلی‌گویی، خلاءها و ابهامی در خصوص جایگاه و ضمانت اجرای عدم رعایت اصول داوری وجود دارد. هرچند رویه قضایی محاکم ایران تلاش داشته تا این خلاء را مرتفع نماید دستاوردهای آن محدود بوده است. در مقابل نظام داوری انگلستان هم در تبیین جایگاه این اصول و در ضمانت اجرا چه نسبت به فرآیند داوری و چه رأی داوری و شخص داور رویکردی دقیقی را اتخاذ کرده است و نظام داوری این کشور با توجه به جزئی ترین مسائل، عدم رعایت اصول دادرسی را با ضمانت اجرای مؤثر و کارآمدی مواجه ساخته است. نتیجه‌: قانون داوری تجاری ایـران اولـین تجربـه از یـک قـانون مـدرن و هماهنگ با معیارهای پذیرفته شده بین‌المللـی اسـت. بـا تـصویب قـانون، آزادی و اختیـار طرفین و داوران به نسبت قابل ملاحظـه‌ای افـزایش یافتـه و در مقابـل مـداخله قضایی کاهش یافته است.