فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیاسیات همواره از موضوعات مهم و پرحضور در ادبیات فارسی بوده‌است. شاعران و نویسندگان اندیشمند ایرانی، فراتر از سیر در دنیای خیالات شاعرانه و صنایع ادبی، به جهان و جامعۀ پیرامون خویش نیز توجه داشته‌اند و بد و خوب امور را در آثار خویش انعکاس داده‌اند و درباره‌شان داوری کرده و موضع گرفته‌اند و نکوکاران را ستوده‌اند و بدکرداران را تقبیح کرده و اندرز داده‌اند. ارکان و ستون‌های ادب پارسی از حکیم فردوسی و ناصر خسرو گرفته تا نظامی، مولوی، سعدی، حافظ و شاعران و نویسندگان معاصر، همگی حساسیت خویش را به اوضاع جامعه نشان داده‌اند و در سطوح گوناگون و به طرق متنوع، سیاسیات را در شعر خویش انعکاس داده‌اند. صائب تبریزی، شاعر برجسته و سرآمد سبک هندی در قرن یازدهم هجری نیز از این دایره بیرون نیست و به سیاسیات، توجه وافر دارد. مضمون‌آفرینی‌های زیبای او در غزل، توجه ویژۀ او به مسائل اجتماعی و پیروی از طنز حافظ و شوخ‌طبعی سعدی، او را در ردیف یکی از مهم‌ترین شاعران ایرانی قرار داده است. صائب با توجه به شرایط سیاسی و اجتماعی عصر خود به سیاست و کشورداری توجه دارد. او در هرباب، نقدهایی در پرده ی پند و اندرز برای کارگزاران حکومت دارد. در این مقاله، تلاش بر آن است که با روش توصیفی و تحلیلی به بررسی سیاسیات در دیوان صائب پرداخته شود و هدف، ترسیم کلیاتی از اوصاع و احوال ایران و دیگر ممالک فارسی زبان آن روزگار از دریچۀ شعر صائب است. یافته‌های این مقاله گویای توجه گستردۀ صائب تبریزی به سیاست و اوضاع