فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گونه‌های مختلف Gaeumannomyces به ویژه Gaeumannomyces graminis از مهمترین قارچ‌های بیماری‌زای خاک‌زاد می‌باشند که باعث بروز بیماری خطرناک پاخوره یا پاسوزه غلات و سایر گرامینه‌ها در سراسر دنیا می‌شوند. در این تحقیق 52 جدایه بیمارگر G. graminis از مناطق مختلف مزارع گندم استان‌های تهران، مرکزی، مازندران، گلستان و فارس در دو فصل زراعی85-1384 جمع‌آوری، جدا و خالص‌سازی شد. در آزمون بیماری‌زایی تمام جدایه‌ها روی گندم بیماری‌زا بودند ولی تنها 10 جدایه از این میان روی یولاف نیز بیماری‌زا بودند. شدت بیماری‌زایی بین جدایه‌ها و قدرت بیماریزایی در دو میزبان گندم و یولاف تفاوت معنی‌داری نشان دادند. شدت بیماری‌زایی در 64 درصد از جدایه‌ها روی گیاهچه‌های گندم بیش از 60 درصد برآورد شد. همه جدایه‌ها به استثناء یک جدایه از نقش‌رستم استان فارس پاهای ریسه‌ای (هیفوپودیوم) ساده تولید کردند دامنه تغییرات طول آسکوسپور جدایه‌ها در آزمون بیماری‌زایی گندم 86-67 میکرومتر و در یولاف 81-66 میکرومتر متغیر بود. عامل بیماریWalkerG. graminis (Sacc.) Arx & Olivier var. triticiتشخیص داده شد. به طور متوسط میزان رشد جدایه‌ها روی محیط کشت PDA در Cº25، 35/5-81/1 میلی‌متر در روز متغیر بود. همبستگی معنی‌داری بین سرعت رشد و قدرت بیماری‌زایی جدایه‌ها در گندم مشاهده نشد. برای تشخیص دقیق‌تر بیمارگر از آغازگرهای اختصاصی استفاده شد. این آغازگرها با تکثیر دو قطعه اختصاصی 93 و 132 جفت بازی، علاوه براینکه 52 جدایه G. graminis را واریته G. graminis var. tritici تشخیص دادند، آنها را به دو تیپ A و B تفکیک کردند که 49 جدایه با تکثیر قطعه 93 جفت بازی متعلق به تیپ A و سه جدایه با تکثیر قطعه 132 جفت بازی متعلق به تیپ B بودند. این آغازگرها در واریته G. graminis var. graminis و Magnaporthe grisea هیچ قطعه‌ای را تکثیر ننمودند.