مطالعه مقایسه‌ای رویکرد سیاست‌های حزبی در آلمان و ایران

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه اصفهان، تهران، ایران

2 دکتری علوم سیاسی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22054/tssq.2021.43212.714
چکیده

در مطالعات مربوط به علل ناکارآمدی احزاب سیاسی در ایران عمدتاً بر علل و عوامل متعدد تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تأکید می­شود. معمولاً در این زمینه مطالعات نهادگرایانه اندکی انجام می­شود و بررسی سیاست­های حزبی دولتی مورد غفلت واقع می­شود. در این مقاله از منظر نهادگرایانه به بررسی سیاست­های حزبی نظام سیاسی و تأثیر آن بر ناکارآمدی احزاب سیاسی در ایران پرداخته شده است. نظام­های سیاسی سیاست­های حزبی خود را با رویکردهای متفاوتی اتخاذ می­کنند و بر همین اساس تأثیرات متفاوتی نیز بر حیات احزاب سیاسی در کشورها برجا می­گذارند. از این­رو در این مقاله رویکرد سیاست­های­ حزبی جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با سیاست­های حزبی جمهوری فدرال آلمان که پیشگام سیاستگذاری حزبی در جهان است، بررسی می­شود. پرسش اساسی این است که سیاست­های­ حزبی در ایران در مقایسه با سیاست­های حزبی در آلمان چه تفاوت­هایی دارد و این تفاوت­ها چه تأثیری بر حیات احزاب سیاسی در ایران می­گذارند؟ به‌زعم این مقاله رویکرد اتخاذ شده در سیاست­های حزبی دولتی ایران رویکردی کنترل­کننده و محدود­کننده است و همین عامل به فرض مساعد بودن سایر شرایط؛ امکان شکل‌گیری، رشد و فعالیت مؤثر احزاب سیاسی در ایران را سخت کرده و موجب ناکارآمدی آنها شده است. در پایان مقاله نیز پیشنهادهایی در راستای سیاستگذاری مطلوب حزبی در ایران ارائه شده است.