بررسی اثر تبدیل ساختاری بر کارایی وصول مالیات بر ارزش‌افزوده در استان‌های ایران

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22054/joer.2022.58224.939
چکیده

مالیات بر ارزش‌افزوده در مراحل مختلف زنجیره واردات، تولید، توزیع و مصرف براساس درصدی از ارزش کالاهای فروخته شده یا خدمات ارائه شده در هر مرحله اخذ و در نهایت توسط مصرف‌کننده نهایی پرداخت می‌شود. تبدیل ساختاری به عنوان یکی از متغیرهای اثرگذار بر کارایی وصول مالیات بر ارزش‌افزوده اغلب منجر به افزایش سهم خدمات در مجموع ارزش‌افزوده اقتصاد خواهد شد. در این پژوهش به بررسی تاثیر تبدیل ساختاری بر کارایی وصول مالیات بر ارزش‌افزوده در30 استان در دوره زمانی (1395-1387) با استفاده از الگوی داده‌های تابلویی پویا پرداخته می‌شود. نتایج حاصل بیانگر آن است که نسبت ارزش‌افزوده بخش خدمات به کل ارزش‌افزوده اثر منفی و معناداری بر کارایی وصول مالیات بر ارزش‌افزوده داشته است. نسبت ارزش‌افزوده بخش خدمات به ارزش‌افزوده بخش صنعت، اثر منفی و معناداری بر کارایی وصول مالیات بر ارزش‌افزوده داشته است. همچنین رشد تولید ناخالص داخلی سرانه واقعی، ضریب جینی و وقفه نسبت ارزش‌افزوده بخش کشاورزی از کل ارزش‌افزوده اثر منفی بر کارایی وصول مالیات بر ارزش‌افزوده داشته‌اند. نرخ شهرنشینی و نسبت مخارج عمرانی به کل مخارج دولت نیز اثر مثبت و معناداری بر کارایی وصول مالیات بر ارزش‌افزوده استان‌ها داشته‌اند.