بررسی فرایند دیجیتال سازی نسخ خطی در کتابخانه های شهر قم از دیدگاه مدیران و کارشناسان

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه قم، قم، ایران

2 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه قم، قم، ایران

doi
10.22054/jks.2015.1090
چکیده

هدف: پژوهش حاضر به‌منظوربررسی فرایند دیجیتال­سازی نسخ خطی در 5 کتابخانه دارای نسخ خطی شهر قم از دیدگاه مدیران و کارشناسان و شناسایی نارسایی‌های موجود و ارائه راهکارهای مناسب انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های کاربردی بود که با استفاده از روش پیمایشی با رویکرد توصیفی انجام شد. داده‌های موردنیاز آن از طریق پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته­ ها: یافته‌ها نشان داد کهاز بین ۵ کتابخانه موردبررسی، کتابخانه آستانه مقدس حضرت معصومه (س) و کتابخانه مسجد اعظم، 100% مجموعه خود را دیجیتال­سازی کرده­اند، و کتابخانه آیت‌الله مرعشی با بیش‌ترین تعداد نسخه خطی، تنها 11.5% از مجموعه خود را دیجیتالی کرده که در مقایسه با سایر کتابخانه­ها کمترین میزان دیجیتال­سازی را داشت. در این میان، کتابخانه مسجد اعظم نسبت به دیگر کتابخانه­ها در این مسیر موفق­تر عمل کرده بود و به ارائه نسخ خطی خود از طریق وب پرداخته بود. نتیجه‌ گیری: با توجه به نتایج این پژوهش، مشخص شد که کتابخانه‌ها ‌در انجام این فرایند با مشکلات و چالش­هایی نظیر کمبود نیروی انسانی متخصص، تجهیزات موردنیاز، عدم وجود روشی استاندارد در سطح ملی، عدم وجود سازمان یا مراکزی جهت یکپارچه­سازی این فرایند در سطح کشور روبه‌رو هستند که در این راستا «طراحی و تدوین یک روش استاندارد و ملی جهت دیجیتال‌سازی نسخ خطی» ترجیحاً با محوریت کتابخانه ملی و همکاری کتابخانه­های بزرگ پیشنهاد شد.