فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

‌پژوهش پیش رو به تحلیل انتقادی نقش معماری و شهرسازی در بازتولید «خشونت ساختاری» در کالبد شهرهای معاصر می‌پردازد. مسئلة کانونی تحقیق آن است که چگونه فرایندها، سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌های فضایی، به شکلی نهادینه و پنهان، به طرد اجتماعی و تولید «فضای پادزیست» برای گروه‌های فرودست منجر می‌شوند. این مطالعه با اتکا بر روش‌شناسی کیفی و به طور مشخص «تحلیل تماتیک»، به بررسی عمیق سازوکارهای موجد نابرابری فضایی می‌پردازد. داده‌های پژوهش از دو منبع اصلی گردآوری شده‌اند: نخست، اسناد کتابخانه‌ای و متون تخصصی در رشته‌های معماری، شهرسازی، علوم اجتماعی و علوم سیاسی؛ و دوم، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با جامعه‌ای متشکل از ۱۰۰ نفر از خبرگان (شامل ۲۵ استاد دانشگاه در رشتۀ معماری، ۲۵ استاد دانشگاه شهرسازی، ۲۵ استاد دانشگاه جامعه‌شناسی و ۲۵ پژوهشگر باسابقه در موضوع پژوهش). اهداف اصلی این تحقیق عبارت‌اند از: تشخیص سازوکارهای نهفته در سیاست‌گذاری‌های فضایی که به طرد فرودستان می‌انجامد؛ تحلیل پیامدهای زیستی و زیرساختی این سازوکارها؛ تبیین نقش نظریه‌هایی همچون خشونت ساختاری (گالتونگ)، تولید فضا (لفور) و عدالت فضایی (هاروی) در فهم این پدیده؛ و در نهایت، تدوین راهکارهای عملی برای کاهش نابرابری‌های فضایی. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد کالایی‌سازی زمین، پهنه‌بندی‌های تبعیض‌آمیز، و پروژه‌های نوسازی رانده‌ساز، ابزارهای اصلی اعمال خشونت ساختاری هستند که زیست‌پذیری گروه‌های آسیب‌پذیر را به شکلی نظام‌مند تضعیف می‌کنند.