شکاف نظر و عمل در برنامهریزی و مدیریت شهری تهران: آسیبشناسی معرفتشناختیِ پژوهشهای پیشین
نویسندگان
1 دانشآموختۀ دکتری دانشگاه تهران، پژوهشگر مستقل مطالعات برنامهریزی شهری و منطقهای، تهران، ایران
doi
10.22034/uep.2026.552132.1737چکیده
شکاف حوزۀ نظر و عمل در مدیریت و برنامهریزی شهری در ایران به طور عام و در شهر تهران به طور خاص موجب شده است تا نظریات برنامهریزی و مدیریت شهری از یکسو روی کاغذ بماند و از سوی دیگر، مدیریت شهری در عمل بدون بهرهمندی از پشتوانههای نظری دچار آزمون و خطاهای هزینهبر و فرصتسوز شود. هدف از این مطالعه، ارزیابی انتقادی پژوهشهای موجود در حوزۀ شکاف نظر و عمل با رویکرد آسیبشناسی معرفتشناختی، برای ارائۀ راهکارهایی به منظور صورتبندی مجدد مسئله در مدیریت شهری تهران است. روش تحقیق بر مبنای اهداف و سؤالهای طرحشده، ارزیابی انتقادی و بر مبنای ترکیب چارچوبهای ارزیابی یونگ و سولومون و آلوسون و سندبرگ انتخاب شده است. جامعۀ آماری تحقیق شامل تمامی پژوهشهایی است که در حوزۀ شکاف نظر و عمل در مدیریت شهری (تهران) انجام یافتهاند. 15 کار تحقیقاتی مستند (معادل 38 درصد جامعۀ آماری) به عنوان نمونه انتخاب شدند و مورد ارزیابی انتقادی قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان میدهند تحقیقاتی که در این حوزه انجام شدهاند، به دلیل غفلت از به چالش کشیدن پیشفرضهای نظری مکاتب برنامهریزی و دیدگاههای مدیریت شهری مسلط و وارداتی، نتوانستهاند اُفقهای روششناختی و معرفتشناختیِ جدیدی برای ترمیم شکاف دو حوزۀ نظر و عمل بگشایند. همچنین، این پژوهشها به دلیل فقدان جامعیت و شمولیت نظری در بررسی موضوع شکاف دچار انحرافهایی در ارائه شواهد و نتایج نیز شدهاند.
