فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گسترش شتابان شهرهای اقماری در پیرامون کلان‌شهرهایی مانند تهران، در نتیجه غلبۀ رویکردهای کالبدی و مهندسی بر ابعاد اجتماعی، به بروز بحران‌های عمیق در حوزۀ پایداری اجتماعی انجامیده است. هدف این پژوهش، ارزیابی وضعیت توسعۀ پایدار اجتماعی در شهر قرچک و شناسایی عوامل بنیادین ناپایداری با تأکید بر مدل‌سازی روابط علّی میان شاخص‌هاست. روش تحقیق از نوع کاربردی ـ توسعه‌ای با ماهیت توصیفی ـ تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه ساختارمند 5درجه‌ای لیکرت از ۴۷ نفر از خبرگان، مدیران و برنامه‌ریزان شهری گردآوری شده است. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از آزمون‌های t تک‌نمونه‌ای و ویلکاکسون و مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر روش کمترین مربعات جزئی (PLS-SEM) انجام پذیرفت. یافته‌های آماری نشان می‌دهد وضعیت پایداری اجتماعی در قرچک با میانگین کلی 2/22 در سطح بحرانی قرار دارد و بُعد «عدالت فضایی و کالبدی» با میانگین 2/04 پایین‌ترین وضعیت را دارد. نتایج تحلیل عاملی تأییدی (CFA) بیانگر آن است که شاخص‌های «دسترسی به آموزش» (بار عاملی 0/728) و «اعتماد به مدیریت شهری» (بار عاملی 0/79) مهم‌ترین پیشران‌های پایداری اجتماعی محسوب می‌شوند. نوآوری این پژوهش در تبیین سازوکار «شکست کالبدی ـ فرسایش اجتماعی» است که آشکار می‌سازد نابرابری در توزیع خدمات شهری نه فقط یک مسئلۀ فنی، بلکه عامل اساسی در شکل‌گیری احساس تبعیض و کاهش تعلق مکانی است. نتایج نهایی بر ضرورت بازنگری فوری در طرح‌های توسعۀ شهری قرچک و تقویت حکمرانی محلی با تمرکز بر بازتولید عدالت فضایی تأکید دارد.