فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، روند شتابان شهرنشینی، تحولات اقتصادی و تغییر الگوهای مصرف و ارتباطات اجتماعی، سبک زندگی اقشار کم‌درآمد شهری را دگرگون کرده است. این تغییرات، الگوهای سکونت و هم‌زیستی را نیز تحت تأثیر قرار داده و در بسیاری از موارد، با ضرورت بازتولید ارزش‌های اسلامی در تعارض قرار گرفته است. در این‌میان، فقدان الگوهای رسمی برای مسکن اشتراکی در ایران، به‌ویژه در شهر تبریز، موجب شده تا مسئلۀ تطبیق سبک‌های نوین زندگی با ارزش‌های دینی و فرهنگی اهمیت بیشتری یابد. هدف اصلی پژوهش، تبیین رابطۀ میان تغییرات سبک زندگی، شدت زیست اشتراکی و بازتولید ارزش‌های اسلامی در سکونتگاه‌های کم‌درآمد تبریز و ارائۀ مدلی بومی برای آیندۀ مسکن اشتراکی است. روش تحقیق کمّی و مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزارهای AMOS و SmartPLS بوده و داده‌ها از ۴۲۰ خانوار به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای دومرحله‌ای گردآوری شده است. نتایج نشان داد تغییرات سبک زندگی با ضریب مسیر 0/34 اثر مستقیم بر بازتولید ارزش‌های اسلامی دارد و از طریق شدت زیست اشتراکی نیز با ضریب غیرمستقیم 0/24 این اثر تقویت می‌شود؛ به‌ گونه‌ای که اثر کل به 0/58 رسید. همچنین، مقدار R² برای بازتولید ارزش‌های اسلامی برابر با 0/62 و مقدار Q² برابر با 0/41 به دست آمد که بیانگر قدرت تبیین و پیش‌بینی بالای مدل است. یافته‌ها تأیید می‌کنند که زیست اشتراکی تنها در صورتی می‌تواند با تغییرات سبک زندگی اقشار کم‌درآمد سازگار شود که اصول اسلامی همچون عدالت، محرمیت، تعاون و امنیت اخلاقی رعایت شود؛ در غیر این‌صورت، نه‌تنها کارآمد نخواهد بود، بلکه می‌تواند در تعارض با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی قرار گیرد.