اندازه‌گیری و تحلیل سطح توسعه مناطق روستایی در استان کردستان با استفاده از روشهای تحلیل عاملی و تاکسونومی عددی

doi
10.30490/aead.2009.58840
چکیده

  هدف این مقاله تعیین و تحلیل سطح توسعه و میزان عدم توازن آن در مناطق روستایی استان کردستان برای سطوح شهرستان و بخش در دو مقطع زمانی 1375 و 1385 است. برای دستیابی به چنین هدفی، 45 شاخص توسعه تعریف و سنجش شدند. در این باره ابتدا با استفاده از تکنیک «تحلیل عاملی» همخطی بین شاخصها حذف و شاخصهای اولیه به تعدادی فاکتور یا عامل خلاصه گردید و سپس با استفاده از تکنیک «تاکسونومی عددی» درجه توسعه‌یافتگی مناطق روستایی استان محاسبه و پس از آن میزان عدم توازنها با استفاده از «ضریب دوگانگی» تعیین و بررسی شد. نتایج نشان می‌دهد که مناطق روستایی استان در سطح شهرستان همگن است. اگرچه طی دو مقطع 1375 و 85 درجه توسعه نواحی روستایی استان در سطح شهرستان و بخش رشد داشته، اما ضریب دوگانگی حاصل مبین عدم توازن این رشد بوده به گونه‌ای که تغییری ساختاری در رتبه و جایگاه شهرستانهای استان به لحاظ سطح توسعه مناطق روستایی اتفاق نیفتاده است. همچنین مناطق روستایی بخشهای محروم در سال 1375 کماکان در سال 1385 نیز محروم بوده‌اند و تغییر رتبه و جایگاه توسعه غالباً شامل بخشهای مرکزی شده است. این عدم توازن به ویژه منجر به اختلاف وضعیت توسعه‌یافتگی مناطق روستایی بخش مرکزی هر شهرستان با سایر بخشهای آن شده است. طبقه‌بندی JEL: H53, I18, I3, O14,P52,R11