ارزیابی میزان اثربخشی الگوی مدیریت بصری در ارتقای کیفیت سیما و منظر شهری؛ نمونۀ موردی منطقۀ ۷ شهرداری تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‌

2 استادیار گروه معماری، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‌

3 استاد گروه جغرافیا، واحد یادگار امام خمینی(ره)، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران‌

doi
10.22034/uep.2025.546208.1710
چکیده

اهمیت «سیما و منظر شهری» نقش مهمی در زیباسازی و هویت‌بخشی محیط شهری دارد. شهرهای امروزی، به دلیل عدم ساماندهی سیمای شهری در قالب سیاست‌های مدیریتی و منفعت اقتصادی از یافتن هویت بصری بی‌بهره هستند. بی‌توجهی مدیریت بصری موجب کاهش کیفیت سیما و منظر منطقۀ شهر تهران شده است. هدف مقاله، تحلیل کیفیت سیما و منظر منطقۀ 7 شهرداری تهران با رویکرد مدیریت بصری است. پژوهش کاربردی است و ماهیت تحلیلی دارد. روش استفاده‌شده ترکیبی (کیفی ـ کمی) است. اطلاعات مورد نیاز، به روش کتابخانه‌ای گرد‌آوری شده است. جامعۀ آماری را کارشناسان منطقۀ 7 شهرداری تهران تشکیل می‌دهند. روش نمونه‌گیری احتمالی و از نوع طبقه‌ای است. ا‌بزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه از نوع بسته است. برای تحلیل داده‌ها از مدل دیمتل استفاده شده است. نتایج داده‌ها نشان می‌دهد «معیار ارتقای پیوستگی و تداوم بین نشانه‌ها و فضاهای اصلی شهر» با کسب نمرۀ 1/58 و معیار «توجه به یکپارچگی و هماهنگی ساختاری و سازمانی» با کسب نمرۀ 1/01 بیشترین اثرگذاری را داشته و «معیار افزایش حضورپذیری و ارتقای کیفیت فضا در مکان‌های دریافت منظر» و «سیستم‌های مدیریت شهری مجهز به مجموعه‌ای از نیروهای فنی و تخصصی» با کسب نمرۀ 1/5- بیشترین تأثیرپذیری را داشته است. می‌توان نتیجه گرفت که توجه کمتر به مدیریت بصری در سیما و منظر منطقۀ 7 تهران موجب ارتباط ضعیف میان عناصر طبیعی و انسان‌ساخت در منطقه شده است و هماهنگی میان سطوح مختلف تصمیم‌گیری وجود ندارد. پیشنهاد می‌شود دیدگاه همه‌جانبه‌نگر به ویژگی‌های کالبدی ـ بصری و اجتماعی ـ ادراکی و مدیریت یکپارچۀ بصری تحقق یابد.