امکان نقض‌پذیری قاعده نقیض‌های اعم و اخص مطلق

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه الزهرا(س)

doi
چکیده

هر فرد آشنا به منطق می‌داند که اگر میان دو مفهوم کلی، نسبت عموم و خصوص مطلق برقرار باشد، همان نسبت - ولی با انقلاب‎- میان نقیض‌های آنها نیز برقرار است. اما باوجود دلایل مستدل در اثبات این قاعده، منطق‌دان بزرگ دبیران کاتبی قزوینی(600- 675 ق) شبهه‌ای در این زمینه طرح کرده و با ذکر مثال نقضی از منطق موجهات (در خصوص امکان عام و خاص)، کلیت قاعده را مورد تردید قرار داده است. دو نامه‏ طرح شبهه توسط کاتبی و دو پاسخ خواجه نصیرالدین طوسی، همگی به نحو مختصر و با بیانی موجز ارائه شده‏اند. تحقیق حاضر به تبیین، تنقیح و بازسازی این مسأله می‏پردازد