فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر، گسترش فناوری‌های نوین و ابزارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات، شیوه‌های حکمرانی شهری را در بسیاری از کشورها دگرگون کرده است. در ایران نیز دیپلماسی شهری به‌ عنوان یکی از ابعاد مهم حکمرانی شهری، با چالش‌هایی در زمینۀ سازگاری با این تحولات روبه‌روست؛ به صورتی که استفاده از فناوری‌های نوین و هوش‌ مصنوعی در دیپلماسی شهری و تصمیم‌گیری‌های راهبردی، جایگاه واقعی خود را پیدا نکرده است. به همین‌منظور هدف پژوهش حاضر، شناسایی پیشران‌ها و چالش‌های استفاده از فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی در توسعۀ دیپلماسی شهری ایران است. پژوهش حاضر با روش ترکیبی انجام شده است. در گام نخست، با مرور منابع و اسناد داخلی و خارجی، شاخص‌های مرتبط با توسعۀ دیپلماسی شهری شناسایی شد. سپس، با بهره‌گیری از نظرات ۳0 نفر از خبرگان، روابط ساختاری میان شاخص‌ها در قالب ماتریس اثرات متقابل (CIM) بررسی و در محیط نرم‌افزار MICMAC تحلیل شد. در گام دوم، به ‌منظور شناسایی چالش‌های ‌اصلی، پرسشنامه‌ای مبتنی بر طیف لیکرت طراحی و توسط همان خبرگان تکمیل شد تا بتوان چالش‌های با اهمیت بیشتر را در قالب ‌اساسی بودن و فوریت شناسایی‌کرد. نتایج نشان داد چالش‌های اصلی در بهره‌گیری از فناوری‌های نوظهور در دیپلماسی شهری ایران شامل نبود دستورالعمل‌های اجرایی مناسب، نبود پتانسیل و تجربۀ مورد نیاز، امکانات محدود زیرساختی و نبود مقررات منطبق بر کارکرد هوش مصنوعی است. درمقابل، پیشران‌های کلیدی شامل: افزایش آمادگی زیرساخت‌ها و تجهیزات فناوری، افزایش انتظار شهروندان از دولت‌ در استفاده از راهکارهای جدید در راستای خدمات‌رسانی، استفاده از رویکردهای داده‌محوری در دیپلماسی شهری است که بیش از همه، بر لزوم توجه به ذی‌نفعان و مدیریت روابط بین‌آن‌ها تأکید می‌کند.درمجموع، یافته‌ها نشان می‌دهد توسعۀ دیپلماسی شهری در ایران مستلزم تقویت زیرساخت‌های فناورانه، بازنگری در سیاست‌ها و ارتقای مهارت نیروی انسانی متخصص است. این‌ نتایج می‌تواند مبنایی برای تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران شهری و حوزۀ سیاست خارجی کشور در بهره‌گیری کارآمدتر از فناوری‌های نوظهور قرار گیرد.