ارزیابی خصوصیات مهم رویشی، فنولوژی و میوهشناختی 36 ژنوتیپ امیدبخش بادام (Prunus dulcis L.) روی پایه رویشی GN15
نویسندگان
1 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران
2 بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران
3 پژوهشکده میوه های معتدله و سردسیری، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22067/jhs.2024.88253.1347چکیده
این پژوهش بهمنظور بررسی خصوصیات رویشی، کمّی و کیفی خشکمیوه و مغز در 36 رقم و ژنوتیپ امیدبخش بادام (Prunus dulcis L) انجام شد. ارقام و ژنوتیپهای امیدبخش در یک شرایط محیطی یکسان در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در ایستگاه تحقیقات بادام در منطقه سامان وابسته به مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری روی پایه رویشی 15GN در سال 1397 پیوند و در بهار، تابستان و پاییز 1402 از نظر صفات مهم رویشی، فنولوژیکی، کمّی و کیفی خشکمیوه و مغز ارزیابی و مقایسه شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که صفات ارتفاع درخت، عرض تاجپوشش درخت ، قطر پایه و پیوندک، طول و قطر شاخه و نسبت ارتفاع به طول تاجپوشش درخت در ارقام و ژنوتیپهای مورد بررسی معنیدار بود. نتایج نشان داد که ارقام و ژنوتیپهای مورد بررسی از نظر کلیه صفات خشکمیوه و مغز تفاوت معنیداری داشتند که نشاندهنده وجود تنوع بین ارقام و ژنوتیپهای مورد بررسی است. براساس نتایج مقایسه میانگین صفات رویشی، بیشترین ارتفاع در ژنوتیپهای 4GA، 3GA و 35GA، بیشترین عرض تاجپوشش درخت در ژنوتیپهای 5GA، 17GA، 3GA، 20GA، 15GA و 5GA و بیشترین قطر پایه و پیوندک و بیشترین طول و قطر شاخه یکساله در ژنوتیپ 18GA مشاهده شد. بیشترین عملکرد در ژنوتیپهای 20GA، 16GA و 26GA مشاهده شد. براساس نتایج بهدست آمده، ارقام و ژنوتیپهای 5GA، 24GA، 12GA، 9GA و 1GA از نظر صفات خشکمیوه و مغز برتری نسبی نشان دادند بهطوریکه ژنوتیپ 24GA نسبتاً دیرگل، ژنوتیپهای 1GA و 5GA خیلی دیرگل بودند و گلدهی ارقام و ژنوتیپهای 9GA، 12GA و 24GA روی اسپور و 5GA و 1GA مختلط بود. قطر خشکمیوه همبستگی مثبت و معنیداری با وزن خشکمیوه و طول و قطر مغز (7/0=r) نشان داد. نتایج این پژوهش نشان داد که ژنوتیپ 35GA پیوند شده روی پایه 15GN بیشترین طول، عرض و قطر خشکمیوه، بیشترین وزن خشک و وزن مغز، رنگ مغز روشن، مغز بدون چروکیدگی، بیشترین درصد مغز و بیشترین نسبت وزن مغز به وزن خشکمیوه را دارا بود.