تأثیر مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه خودکارآمدی و سواد سلامت بر نتایج بارداری: کارآزمایی بالینی تصادفی ‌شده

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشیار گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

3 استاد گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22038/ijogi.2018.11383
چکیده

مقدمه:سواد سلامت مادران در دوران بارداری بیانگر مهارت‌های اجتماعی و شناختی است که انگیزه و توانایی مادران را برای دریافت و استفاده از آگاهی‌های مفید برای حفظ و ارتقاء سلامت خود و فرزندانشان نشان می‌دهد. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر آموزش مبتنی بر نظریه خودکارآمدی و سواد سلامت مادری بر نتایج بارداری در مادران باردار انجام شد. روش‌کار: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده در سال 1395 بر روی 76 مادر باردار که به منظور انجام مراقبت‌های معمول دوران بارداری به مراکز جامع سلامت شهرستان مشهد مراجعه کردند، انجام شد. افراد به دو گروه آزمون و کنترل تخصیص یافتند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های اطلاعات فردی، سواد سلامت مادری، نتایج بارداری و خودکارآمدی تغذیه‌ای بود. پرسشنامه‌ها تکمیل و سپس مداخله آموزشی با توجه به نتایج مطالعه اولیه توصیفی، برای گروه مداخله اجرا شد. پرسشنامه‌ها بلافاصله و بعد از گذشت 3 ماه از مداخله آموزشی مجدداً تکمیل گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS (نسخه 15) و آزمون‌های تی مستقل، کای دو، آنالیز واریانس یک‌طرفه و آنالیز داده‌های تکراری انجام شد. میزان p کمتر از 05/0 معنی‌دار در نظر گرفته شد. یافته‌ها: قبل از مداخله تفاوت معناداری بین دو گروه آزمون و کنترل از نظر سطح سواد سلامت مادری، خودکارآمدی و مراقبت‌های دوران بارداری وجود نداشت (001/0<p)، ولی بعد از مداخله، تفاوت معناداری در میانگین سطح سواد سلامت مادران و خودکارآمدی در گروه آزمون مشاهده شد (001/0≥p). نتیجه‌گیری: نتایج این مداخله کارآیی مداخله آموزشی مبتنی بر نظریه خودکارآمدی بر ارتقاء سطح سواد سلامت مادران باردار، نتیجه مطلوب بارداری و به‌دنبال آن به‌دنیا آمدن نوزادی با وزن طبیعی را نشان داد.