فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: رایحه درمانی در ایران، قدمتی به سابقه ایران باستان دارد. یافته­های علمی اخیر مؤید اثربخشی رایحه­های خوش بر رفتار جنسی و باروری انسان است. در طب ایرانی، مواد بودار به اشکال مختلف در درمان اختلالات جنسی و ناباروری وارد شده­اند. مطالعه مروری حاضر با هدف بررسی شواهد مرتبط با کاربرد داروهای بودار در درمان اختلالات جنسی و ناباروری از منظر طب ایرانی صورت گرفت. روش‌کار: در این مطالعه مروری جستجو در کتب طب ایرانی شامل قانون، الاغراض الطبیه، طب اکبری، شرح اسباب و علامات، اکسیر اعظم، مخزن‌الادویه، تحقه حکیم مؤمن و قرابادین صالحی با کلیدواژه­های بوییدن، شمومات و بو صورت گرفت، سپس نام­های علمی گیاهان از کتب تطبیقی استخراج و با جستجوی بانک­های اطلاعاتی الکترونیک شامل Google Scholar و Medline یافته­های اخیر در خصوص این گیاهان و همچنین مقالات مرتبط با رایحه­درمانی و ناباروری و اختلالات جنسی به کمک کلید واژه­های sexual disorder،  infertilityو aromatherapy استخراج و مورد بحث قرار گرفت. یافته­ها: در طب ایرانی، مواد بودار به شکل­های مختلف بوییدنی، موضعی، بخور و دود استفاده می­شوند. بوهای گرم مانند مشک، یاس و نرگس تقویت کننده میل و توان جنسی و بوهای سرد مانند بوی نیلوفر، کافور و مورد (آس)، کاهش دهنده میل جنسی معرفی شده­اند و تأکید ویژه­ای نسبت به استفاده از مواد معطر مانند دارچین، سلیخه، هل، بسباسه و جوزبوا در درمان بیماری­های رحمی به خصوص الیگومنوره شده است. نتیجه‌گیری: توصیه­های طب ایرانی مبنی بر استفاده از مواد بودار در اختلالات سیستم عصبی و تناسلی می‌توانند زمینه‌ساز مطالعات بالینی جدیدی در این عرصه باشند.