فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سه دهه‌ی اخیر فعالیت تروریستی گروه‌های غیردولتی بنیادگرا که دارای گرایش‌های سلفی، تکفیری و جهادی هستند، شدّت یافته است. بر اساس برداشتی که این طیف اسلام‌گرایان از میراث اسلامی دارند، جهان به دو حوزه‌ی دارالاسلام و دارالحرب تقسیم می‌شود، و از این روی لازم است با کفار جهاد کرد و دارالکفر را به دارالاسلام ضمیمه نمود. و در نتیجه، نظام دولت-ملت و وستفالیایی حاکم بر روابط بین الملل از سوی این گروه‌ها نفی می‌گردد و بروز آن را به‌صورت واضح در شکل‌گیری دولت اسلامی شام و عراق در منطقه‌ی خاورمیانه دیدیم که در آن مرزهای دولت‌های ملّی برچیده گردید. شرق‌شناسان با تکیه بر روش‌های تجربی و علّی معمولا گرایش‌های تکفیری و جهادی را به جوهر دین اسلام پیوند می‌زنند و خشونت و جنگ‌طلبی را به اسلام منتسب می‌نمایند. ناکافی بودن روش‌های تجربی برای تحلیل پدیده‌های تاریخی و علوم انسانی که تا چندی پیش بر محافل علمی غربی حاکم بود، موجب گردید که در این پژوهش، بر اساس نظریه گفتمان و روش تبارشناسی به بررسی علل و عوامل شکل‌گیری گرایش‌های تکفیری نافی عصر مدرن از سوی گروه‌های بنیادگرا پرداخته شود و زمینه‌های ذهنی و عینی پیدایش این نوع از تفکر تشریح گردد. در این راستا نخست سرشت گذشته‌گرای اندیشه‌ی سیاسی دوره‌ی میانه به عنوان عامل ذهنی عدم پذیرش جنبه‌هایی از جهان مدرن از سوی این گروه‌ها تبارشناسی خواهد شد و در ادامه عوامل عینی و تاریخی بازتولید تفکرات جهادی سنتی که در روند گفتگوی میان بنیادگرایان با دنیای جدید و اقتضائات آن مانع ایجاد می‌کنند، بررسی می‌شود.