امتداد حکمت عملی ابنمقفع در داستان های کلیله و دمنه
نویسندگان
1
doi
10.22099/jrt.2026.55889.3388چکیده
عبدالله بن مقفع از نخستین متفکران مسلمان صاحب اثر در حوزۀ تالیف و ترجمۀ آثار مرتبط با حکمت عملی است. حکمت عملی در منظومۀ فکری ابنمقفع بهمعنای فرونسیس یا فرآوردههای عقل عملی در حوزۀ تطبیق قواعد کلی عمل ارادی، بر مصادیق جزئی آن است. خطوط اصلی تفکر حکمی ابنمقفع در این عرصه، عبارتاند از: توجه به جنبۀ آموزشی حکمت، تاکیدبر جایگاه عقل، توجه به دین و نقش بیبدیل آن در سعادت فردی و اجتماعی، توجه ویژه به سیاست مدنی، اخلاق فردی و اجتماعی. این خطوط فکری کلی در ترجمۀ کلیله و دمنه توسط ابنمقفع بهصورت برجستهای قابل مشاهده است. در این مقاله با شیوۀ توصیفی˗تحلیلی و با رویکردی میانرشتهای که ادبیات، فلسفه و سیاست را در هم میآمیزد، چیستی حکمت عملی ازنظر ابنمقفع تبیین شده است. در ادامه، خطوط کلی تفکر ابنمقفع در حوزۀ حکمت عملی دستهبندی و در نهایت، این خطوط کلی بر داستانهای اصلی کلیله و دمنه تطبیق داده شده است.