تحلیل عوامل موثر بر توسعه گردشگری ادبی(مورد مطالعه: شهر نیشابور)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکدۀ جغرافیا دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی گردشگری، گروه جغرافیای انسانی و برنامه ریزی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استاد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22080/jtpd.2025.29717.4016چکیده
زمینه و هدف:گردشگری ادبی بهعنوان شاخهای از گردشگری فرهنگی، فرصتی برای تجربه میراث ادبی و ارتباط با آثار نویسندگان فراهم میکند. این نوع گردشگری بازدیدکنندگان را به مکانهای مرتبط با زندگی و آثار ادیبان جذب مینماید. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری ادبی در نیشابور بهعنوان یکی از مقاصد فرهنگی مهم ایران است.روششناسی:تحقیق حاضر با روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. دادهها از طریق مطالعات اسنادی، منابع کتابخانهای و پیمایش میدانی گردآوری شدند. پرسشنامه بین ۳۸۴ نفر شامل ۲۱۵ گردشگر و ۱۶۹ ساکن محلی توزیع گردید. دادهها با آزمون t تکنمونهای و مدلسازی معادلات ساختاری (PLS) تحلیل شدند.یافتهها:نتایج نشان داد «جاذبهها و مکانهای ادبی» و «تورهای ادبی» بیشترین نقش را در توسعه گردشگری ادبی نیشابور دارند. در مقابل، «تبلیغات و بازاریابی» و «رویدادهای ادبی» نیازمند توجه بیشتری هستند.نتیجهگیری و پیشنهادات:توسعه گردشگری ادبی در نیشابور مستلزم معرفی شهر بهعنوان مقصد ادبی و برگزاری رویدادهای مرتبط است. این مطالعه پیشنهادهایی برای تقویت زیرساختها و بهرهگیری از ظرفیتهای فرهنگی ارائه میدهد تا زمینه رونق اقتصادی و فرهنگی شهر فراهم گردد.نوآوری و اصالت:پژوهش حاضر با بهرهگیری از مدل PLS، متغیرهایی چون جاذبههای ادبی، تورها، رویدادها، آموزش و بازاریابی را در قالب مدلی جامع بررسی کرده است. ترکیب جامعه آماری شامل گردشگران و ساکنان محلی نیز دیدگاهی چندبعدی فراهم آورده و نسبت به مطالعات پیشین تصویری کاملتر برای سیاستگذاری و توسعه راهبردی گردشگری ادبی ارائه میدهد.
