فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پدیده اعیانی‌سازی به‌عنوان یکی از اشکال بازساخت فضایی در شهرهای معاصر، به‌ویژه در شهرهای گردشگری ساحلی، آثار قابل‌توجهی بر ترکیب اجتماعی، ساختار مالکیت و الگوهای فضایی سکونت دارد. شهر چابهار طی سال‌های اخیر با دگرگونی‌های اجتماعی و کالبدی مواجه شده که نشانه‌هایی از اعیانی‌سازی را در بافت شهری آن آشکار می‌سازد. هدف این پژوهش، تبیین فضایی الگوهای اعیانی‌سازی در چابهار است. این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد تبیینی-فضایی انجام شده است. داده‌های مورد استفاده شامل ده شاخص بوده‌اند که از بلوک ‌های آماری سرشماری سال های 1385 و ۱۳۹۵ استخراج شده ‌اند. برای شناسایی الگوهای پنهان، از الگوریتم K-Means استفاده شد و خروجی در قالب پنج خوشه طبیعی فضایی تحلیل گردید. تحلیل خوشه‌بندی چندمتغیره نشان داد که خوشه سوم و چهارم معرف نواحی اعیان‌شده با بالاترین سطح سرمایه اجتماعی، اقتصادی و کالبدی هستند. خوشه اول، با دسترسی بالا و سرمایه فرهنگی و مالکیتی متوسط، در آستانه اعیانی‌سازی قرار دارد. خوشه پنجم، ساختاری میان‌پایدار با پیوستگی اجتماعی نسبی دارد. در مقابل، خوشه دوم با ضعف در تمامی شاخص‌ها، بازتاب‌دهنده بافتی محروم و فاقد ظرفیت مقاومت یا جذب در برابر اعیانی‌سازی است. پیشنهاد می‌شود در نواحی در معرض اعیانی‌سازی، سیاست‌های کنترلی شامل باید سیاست‌هایی پیشگیرانه برای کنترل افزایش قیمت زمین و اجاره مسکن اتخاذ شود. این مداخلات باید با هدف حفظ تنوع اجتماعی و کاهش جابه‌جایی گروه‌های آسیب‌پذیر طراحی گردند.