شناسایی و بررسی پتانسیل های هوش مصنوعی در توسعه ی گردشگری پایدار ایران

نویسندگان

1 گروه گردشگری، دانشکده گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

2 گروه گردشگری، دانشکده گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران

doi
10.22080/jtpd.2025.28942.3982
چکیده

زمینه و هدف: دنیای گردشگری پایدار به­سرعت در حال تغییر است و هوش مصنوعی نقش مهمی در کمک به این صنعت برای رسیدن به اهداف خود ایفا می‌کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل پتانسیل‌های هوش مصنوعی در توسعۀ گردشگری پایدار ایران انجام شده است. روش ­شناسی: این پژوهش به‌عنوان یک تحقیق کاربردی و توصیفی با روش تحقیق آمیخته انجام شده است. ابتدا پتانسیل‌های هوش مصنوعی در توسعۀ گردشگری پایدار ایران از طریق مرور ادبیات شناسایی و با استفاده از تکنیک دلفی و مشارکت 12 خبره اعتبارسنجی شدند. سپس پرسش­نامه‌ای ماتریسی به ۶۳ گردشگر ارائه گردید تا نظرات آن­ها دربارۀ تأثیر این پتانسیل‌ها جمع‌آوری شود. درنهایت، داده‌ها با تکنیک نگاشت شناختی فازی و نرم‌افزار FCMapper تحلیل و مدل پژوهش با نرم‌افزار Ucinet6 طراحی شد. یافته‌ها: در راستای شناسایی پتانسیل‌های هوش مصنوعی در توسعۀ پایدار گردشگری ایران، عوامل متعددی دخیل هستند که بهبود مدیریت گردشگری پایدار، تحلیل رفتار گردشگران و بهبود تجربۀ گردشگران و بهینه ­سازی عملیات در کسب ­و­ کارهای گردشگری به ترتیب بیشترین اهمیت را داشتند؛ زیرا از مرکزیت بیشتری برخوردار بودند. نتیجه گیری و پیشنهادات: نتایج پژوهش حاکی از آن است که هوش مصنوعی می‌تواند به­عنوان ابزاری قدرتمند در توسعۀ پایدار گردشگری ایران مورد استفاده قرار گیرد. با بهره‌گیری از فناوری‌های هوشمند، بهبود زیرساخت‌های گردشگری و توسعۀ سامانه‌های هوشمند برای تحلیل رفتار گردشگران و بهینه‌سازی منابع طبیعی، شرایطی را برای ارائۀ خدمات متنوع به گردشگران با شرایط و موقعیت‌های مالی و اجتماعی متفاوت فراهم می‌آورد که درنهایت به توسعۀ متوازن و پایدار صنعت گردشگری منجر خواهد شد. پیشنهاد می‌شود مدیران و سیاست‌گذاران، توسعه و پیاده‌سازی این سامانه‌ها را در اولویت قرار دهند. نوآوری و اصالت: این پژوهش با رویکردی بومی، تأثیر فناوری‌های هوش مصنوعی را در توسعۀ گردشگری پایدار ایران بررسی کرده است و راهکارهای نوآورانه‌ای برای ارتقاء پایداری این صنعت ارائه می‌دهد.