توسعۀ زنجیرۀ ارزش گردشگری ورزشی در بستر پیوند پارادایمی بازاریابی و تحلیل استراتژیک در مقاصد گردشگرپذیر

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.22080/jtpd.2025.29558.4010
چکیده

زمینه و هدف: مقالۀ حاضر به شناسایی عوامل و مؤلفه‌های اصلی توسعۀ زنجیرۀ ارزش گردشگری ورزشی می‌پردازد و با پیوند پارادایمی بازاریابی و تحلیل استراتژیک در مقاصد گردشگرپذیر، ابعاد این حوزه را بررسی می‌کند. روش‌شناسی: این پژوهش کاربردی با روش آمیخته ترکیبی (کیفی-کمی) انجام شده است. در بخش کیفی از نظریۀ داده‌بنیاد داده‌ها از طریق مصاحبه با خبرگان حوزه‌های گردشگری، مدیریت ورزشی، مدیریت استراتژیک، بازاریابی و جامعه‌شناسی گردآوری شدند. نمونه‌گیری به روش هدفمند و تحلیل داده‌ها براساس رهیافت نظامند اشتراوس و کوربین صورت گرفت. کدهای استخراج‌شده در سه سطح باز، محوری و انتخابی دسته‌بندی شدند. در بخش کمی از روش تحقیق پیمایشی با رویکرد کمّی به اعتبارسنجی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های شناسایی­شده در مرحلۀ کیفی پژوهش پرداخته است. در این راستا، داده‌های جمع‌آوری­شده با استفاده از تحلیل معادلات ساختاری مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها: براساس تحلیل مصاحبه‌ها، 231 کد خام، 144 کد باز، 48 کد محوری و 13 کد انتخابی شناسایی شد. یافته‌ها نشان داد مؤلفه‌هایی مانند برنامه‌ریزی استراتژیک، مدیریت خدمات و برندسازی، بیشترین تأثیر را بر توسعۀ زنجیرۀ ارزش گردشگری ورزشی دارند. تحلیل کمّی نیز تأییدکنندۀ معناداری تمامی ابعاد با شاخص نیکویی برازش (GOF=0.554) بود. نتایج بر لزوم توجه به زیرساخت‌ها، نوآوری در زنجیرۀ تأمین و تعامل ذی­نفعان برای توسعۀ پایدار این صنعت تأکید دارد. اعتبارسنجی عوامل توسط خبرگان نیز انجام گرفت. نتیجه‌گیری و پیشنهادات: نتایج نشان می‌دهد که بازاریابی و تحلیل استراتژیک پایه‌های اصلی توسعۀ گردشگری ورزشی هستند و درک عمیق محیط داخلی و خارجی برای تدوین راهبردهای مؤثر ضروری است. این عوامل می‌توانند به ایجاد اکوسیستمی پایدار و ارزش‌آفرین در این حوزه منجر شوند. اصالت و ارزش: این مطالعه دو نوآوری کلیدی را معرفی می‌کند؛ 1) ارتباط مفهومی بین بازاریابی و تحلیل استراتژیک در توسعه زنجیره ارزش گردشگری ورزشی و 2) تعیین مسیرهایی برای توسعه پایدار و خلق ارزش در مقاصد گردشگری ورزشی.