فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: مفهوم در حال گسترش میراث، تعامل فزایندۀ میراث با محیط پیرامونی، اهمیت روزافزون میراث در اقتصاد پایدار و افزایش نیروهای تهدیدزای میراث منجر به شکل‌گیری تفکرات و نگرش­های جدیدی در حوزۀ مدیریت میراث فرهنگی شده است. مدیریت میراث فرهنگی چارچوب قانونی و فنی مناسبی را برای حفاظت مناسب، تضمین پایداری میراث و اصول بهره‌برداری صحیح از میراث فرهنگی (ازجمله تفسیر و عرضۀ میراث به بازار و بازاریابی و تسهیل دسترسی بازدیدکنندگان به میراث) ارائه می‌دهد. دانش مدیریت میراث فرهنگی یکی از رویکردهایی است که در ایران به‌صورت بسیار محدود مورد توجه قرار گرفته است. ازاین­رو، هدف پژوهش حاضر، شناسایی مؤلفه­های مؤثر بر وضعیت آیندۀ مدیریت میراث فرهنگی ایران با رویکرد آینده ­پژوهی است تا با شناسایی ابعاد و مؤلفه­های دانش مدیریت میراث فرهنگی، بستری مناسب برای دست­یابی به وضعیت مطلوب در مدیریت میراث فرهنگی ایران فراهم کند. روش ­شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی، از نظر ماهیت، تحلیلی و اکتشافی و روش گردآوری داده­ های پژوهش نیز مطالعات کتاب­خانه­ ای و مصاحبه با خبرگان است. بدین منظور یک فرم مصاحبه طراحی و با 30 نفر از خبرگان حوزۀ میراث فرهنگی، گردشگری و باستان­ شناسی مصاحبه شد. با توجه به ماهیت پژوهش، از روش تحلیل ساختاری میک­مک و دلفی برای شناسایی عوامل مؤثر بر وضعیت آیندۀ مدیریت میراث فرهنگی ایران استفاده شده است. یافته ­ها: یافته ­های پژوهش بیان­گر آن است که 10 عامل «ساختارهای سازمانی میراث»، «منابع انسانی آموزش­دیده»، «حفظ ارزش­های میراث»، «افق روشن و هدفمند»، «برنامۀ مدیریت بحران»، «سیاست­گذاری مناسب»، «مدیریت یکپارچۀ میراث»، «تأمین مالی حفاظت میراث»، «کنوانسیون­ها و دستورالعمل­های جهانی» و «اولویت میراث در اسناد بالادستی» به ترتیب کلیدی­ترین مؤلفه­های مؤثر بر وضعیت آیندۀ مدیریت میراث فرهنگی ایران هستند. نتیجه ­گیری و پیشنهادات: نتیجۀ پژوهش نشان می­ دهد که برنامه­ریزی جهت توسعه و بهبود عملکرد عوامل مذکور می­تواند سهم چشم­گیری در سیستم مدیریت میراث فرهنگی ایران و حرکت به سمت وضعیت مطلوب در مدیریت میراث فرهنگی ایران داشته باشد. با توجه به نتایج حاصل‌شده پیشنهاد می­شود مشارکت مردم و همکاری بین ارگان­ها و سازمان­های مرتبط با میراث بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد تا از طریق این چرخۀ مدیریتی، بتوان روابط متقابل بین میراث فرهنگی و جامعه را بهبود بخشید؛ هدفی که برای پایداری آیندۀ میراث فرهنگی و رونق گردشگری پایدار فرهنگی ضروری است. نوآوری و اصالت: با توجه به اینکه در حوزۀ مدیریت میراث فرهنگی ایران تاکنون پژوهشی در زمینۀ شناسایی و رتبه‌بندی مؤلفه ­های مؤثر بر وضعیت آیندۀ مدیریت میراث فرهنگی ایران انجام نشده، از این جهت پژوهش حاضر دارای نوآوری است و نقطه نظرات خبرگان و صاحب­نظران این حوزه بر اصالت موضوع افزوده است.