شناسایی و سطح بندی عوامل جامعه شناختی مؤثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری (مطالعۀ موردی: شهر بندر ترکمن)

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

2 گروه جامعه شناسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

3 دانشیار گروه جامعه شناسی و ارتباطات، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران.

4 گروه جامعه شناسی، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، آزادشهر، ایران.

doi
10.22080/jtpd.2025.29496.4004
چکیده

زمینه و هدف: امروزه در بسیاری از جوامع گردشگری به ­عنوان یکی از پدیده‌های مهم اجتماعی و اقتصادی توجه بسیاری از مدیران و برنامه­ ریزان شهری را به خود جلب نموده است. یکی از موضوعات قابل توجه در گردشگری، وفاداری گردشگر به مقصد گردشگری است؛ لذا هدف پژوهش حاضر شناسایی و سطح ­بندی عوامل جامعه ­شناختی مؤثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری بود. روش شناسی: از نظر هدف، کاربردی و به روش آمیخته کیفی-کمی در بین10 نفر از اساتید دانشگاهی انجام شده است. یافته‌ها: نتایج  نشان داد این عوامل در چهار سطح می‌باشند که عوامل (کیفیت رفتار جامعۀ میزبان، کیفیت تجربۀ گردشگر، ارزش ادراک شدۀ گردشگر، رضایت گردشگر، خانواده گردشگر) در سطح اول و عوامل (حمل­و­نقل جاده‌ای مناسب، هویت مقصد، اعتماد به مقصد، شخصیت مقصد، امنیت اجتماعی) در سطح دوم و عوامل (غذاهای محلی، تنوع جاذبه‌های طبیعی، آداب و رسوم مقصد، گروه‌های مرجع) در سطح سوم و عامل طبقۀ اجتماعی گردشگر در سطح چهارم قرار دارند و عوامل (رضایت گردشگر، ارزش ادراک شدۀ گردشگر، کیفیت تجربۀ گردشگر، کیفیت رفتار جامعۀ میزبان) در خوشۀ وابسته، عوامل (گروه‌های مرجع، خانواده گردشگر، امنیت اجتماعی، شخصیت مقصد، تنوع جاذبه‌های طبیعی، هویت مقصد، غذاهای محلی، حمل­و­نقل جاده‌ای مناسب) در خوشۀ پیوندی و عوامل (طبقۀ اجتماعی گردشگر و آداب و رسوم مقصد) نیز در خوشۀ مستقل قرار دارند. نتیجه‌گیری و پیشنهادات: وفاداری گردشگران به مقاصد گردشگری از موضوعات مهمی است که می‌تواند موفقیت یا عدم موفقیت مقاصد در زمینۀ جذب گردشگر را تبیین نماید؛ لذا پیشنهاد می‌شود مدیران با احیای برخی مشاغل سنتی و مراسم قدیمی به­عنوان آداب و رسوم بومی شهر زمینۀ موفقیت را در جذب گردشگر فراهم کنند. نوآوری و اصالت: پژوهش حاضر با رویکرد ساختاری- تفسیری، علاوه بر شناسایی و سطح­بندی عوامل جامعه­شناختی مؤثر بر وفاداری گردشگران به مقصد گردشگری در شهر بندرترکمن، جریان‌ها و موضوعات جدید را به پژوهشگران فعال در این حوزه پژوهشی نشان می‌دهد.