شناسایی چالش های شبکۀ گردشگری سلامت شهر تهران با رویکرد مدیریت شبکه

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، مدیریت گردشگری، دانشکدۀ گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

3 دانشیار، دانشکدۀ گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران، ایران.

doi
10.22080/jtpd.2025.29734.4019
چکیده

زمینه و هدف: گردشگری سلامت، زیرمجموعه‌ای برجسته از صنعت گردشگری، تأثیرات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی دارد. شهر تهران با مراکز درمانی معتبر، نیروی متخصص و موقعیت استراتژیک، ظرفیت بالایی برای توسعۀ گردشگری سلامت منطقه‌ای و بین‌المللی داراست. فقدان مدیریتی شبکه‌ای، چالش اصلی برنامه‌ریزان است. این پژوهش با رویکرد کیفی، به شناسایی چالش‌های موجود در مدیریت شبکۀ گردشگری سلامت شهر تهران می‌پردازد.روش ­شناسی: این مطالعۀ کیفی با روش تحلیل محتوا انجام شد. داده‌ها از 15 مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساختارمند با اساتید دانشگاه، مدیران بیمارستان‌ها، آژانس‌های گردشگری سلامت، کارشناسان وزارت بهداشت و گردشگری و مسؤولان بیمه‌ای جمع‌آوری شدند. نمونه‌گیری هدفمند تا اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها در سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و انتخابی اجرا شد.یافته ­ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که توسعۀ گردشگری سلامت در تهران با چالش‌های ساختاری (موازی‌کاری و نبود زنجیرۀ ارجاع)، نهادی (ضعف هماهنگی و تعدد نظارت‌ها)، و فناورانه (کمبود زیرساخت دیجیتال و سامانۀ یکپارچه) مواجه است.نتیجه ­گیری و پیشنهادات: بدون چارچوب یکپارچه، بهره‌برداری از ظرفیت‌ها ممکن نیست. پیشنهادها شامل واحد مرکزی هماهنگی، سامانۀ اطلاعاتی، استانداردسازی خدمات، ارتقاء فناوری و روابط بین‌سازمانی است. این چارچوب الگویی برای سایر شهرها می‌شود.نوآوری و اصالت: این پژوهش با تلفیق نظریه‌های شبکه‌ها و نهادگرایی، برای اولین بار به شناسایی چالش‌های مدیریت شبکۀ گردشگری سلامت شهر تهران پرداخته است.