الگویی برای بهبود رفتارهای محیط زیستی گردشگران با استفاده از روش نظریه پردازی داده بنیاد
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 گروه مدیریت و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران و دانشجوی دکتری، گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده اقتصاد و کارآفرینی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22080/jtpd.2025.27903.3927چکیده
زمینه و هدف: با توجه به اهمیت رفتارهای محیط زیستی گردشگران در راستای توسعۀ گردشگری سبز، مطالعۀ حاضر با هدف ارائۀ الگویی برای بهبود رفتارهای محیط زیستی گردشگران اجرا شده است.روش شناسی: این پژوهش، ماهیتاً اکتشافی و به لحاظ روش کیفی و با استفاده از نظریۀ دادهبنیاد انجام شده است. جامعۀ آماری متشکل از خبرگان دانشگاهی و فعالان طبیعت گردی استان کرمانشاه هستند که 17 نفر با استفاده از روش نمونهگیری گلوله برفی و با توجه به قاعدۀ اشباع نظری دادهها به عنوان اعضای نمونه انتخاب شدهاند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری شده است.یافته ها: نتایج بیانگر این است که رفتارهای محیط زیستی گردشگران تحت تأثیر عامل علی (آگاهی و مسؤولیت پذیری) و عوامل زمینه ساز (ارزش های فرهنگی مرتبط با محیط زیست و ویژگیهای رفتاری-نگرشی میزبانان و ساکنین) و عوامل مداخلهگر (منفعت درکشده، شواهد فیزیکی و شواهد رفتاری) قرار میگیرند. راهبردهای توسعۀ رفتارهای محیط زیستی و پیامدهای حاصل از این رفتارهای نیز مورد بررسی قرار گرفته است.نتیجه گیری و پیشنهادات: نتایج بیانگر این است که توسعۀ رفتارهای محیط زیستی گردشگران موضوعی است که میبایست از ابعاد و جنبه های مختلف مورد توجه قرار گیرد و لازم است تمامی مکانیزم های تأثیرگذار در این فرآیند در برنامه ریزی و سیاست گذاری لحاظ شود.نوآوری و اصالت: پژوهش حاضر رویکردی کلنگر به توسعۀ رفتارهای محیط زیستی گردشگران دارد و سازوکارهای اثرگذار در شکل گیری و بهبود این گونه رفتارها را از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار داده است.