تحلیل مکانی و زمانی اقلیم گردشگری با استفاده از شاخصHCI در استان مازندران
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد آب و هواشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 دانشیار آب و هواشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3 دانشیار آب و هواشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
doi
10.22080/jtpd.2025.28070.3937چکیده
زمینه و هدف: تغییرات اقلیمی، بهعنوان یک مسألۀ جهانی، بر صنعت گردشگری تأثیرگذار است. این پژوهش به بررسی تأثیر تغییرات اقلیمی بر مقاصد گردشگری استان مازندران، با تمرکز بر شاخصهای اقلیمسنجی و آسایش گردشگری (HCI) میپردازد.روششناسی: از تحلیل دادههای اقلیمی و شاخص HCI برای بررسی تأثیر تغییرات اقلیمی بر گردشگری استفاده شده است. در بخش تغییر اقلیم نیز از CanESM2 استفاده شد. پژوهش در استان مازندران انجام شده و از دادههای هواشناسی بازۀ زمانی 2000 تا 2024 و پیشبینیهای مدل CanESM2 برای سال 2050 استفاده شده است.یافتهها: تغییرات اقلیمی تأثیرات متنوعی بر گردشگری مازندران دارد. مناطق غربی (رامسر، تنکابن، عباسآباد) با حفظ شرایط مناسب، مقاصد پرطرفداری باقی میمانند. درحالیکه مدلسازی نشان داد با تغییر در اقلیم مازندران مناطق شرقی و کوهستانی به دلیل کاهش HCI ممکن است با کاهش جذابیت روبهرو شوند. همچنین، افزایش سطح دریا و تغییر الگوهای بارش تهدیدی برای مناطق ساحلی است.نتیجهگیری و پیشنهادات: برنامهریزی گردشگری در مازندران با توجه به پیشبینی مقادیر بالای HCI تا سال 2050 در مناطق غربی به جذب گردشگر کمک میکند. همچنین، پیشنهاد میشود از مراکز اطلاعرسانی هواشناسی برای آگاهیبخشی به گردشگران استفاده شود. مناطق با HCI پایینتر نیز با بهبود زیرساختها میتوانند جذابیت بیشتری پیدا کنند.نوآوری و اصالت: این پژوهش با ترکیب دادههای تاریخی و پیشبینیشدۀ اقلیمی (مدل CanESM2)، تأثیرات تغییرات اقلیمی را تا سال 2050 تحلیل کرده و راهکارهای مدیریتی برای صنعت گردشگری ارائه داده است.