فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گسترش خواندن در نمایشگرها و زیست‌جهان‌های دیجیتال، الگوهای توجه، حضور و عمق پردازش خوانش را دگرگون کرده است. پژوهش حاضر تلاش می‌کند با رویکردی میان‌رشته‌ای در چارچوب نظری فضا محور و تفکیک سه سطح خوانش در فضای هژمونیک، فضای مقاومت و فضای میانجی و با روش تحلیل نظری ـ اسنادی از مسیر بازخوانی انتقادی ادبیات میان‌رشته‌ای خواندن و فناوری و همچنین قیاس کیفیت خوانش در ابزارهای مختلف چاپی - کاغذی و دیجیتال - الکترونیکی، به بررسی تأثیر تغییر فضاهای خوانش و تحول فناوری بر کیفیت خوانش ناشی از میزان غوطه‌وری مخاطب در این فضاها بپردازد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که معماری فضاهای خوانشی دیجیتال از رهگذر شیوۀ طراحی روایت‌های تعاملی، بر عمق غوطه‌وری کاربران این فضاها اثر مستقیم دارد. به طور خاص، نتایج پژوهش حاکی از آن است که در فرایند خوانش دیجیتال، فضاهای میانجی با تقویت حس حضور و تعامل دوسویه، می‌توانند کیفیت خوانش را ارتقا دهند، هرچند این مزیت در کنار چالش‌های شناختی خاص این فضاها باید موردتوجه قرار گیرد تا کیفیت مشارکت خواننده در خوانش بالا رود. این تقویت تعامل می‌تواند از مسیر هدایت فضاهای میانجی و مهار عوامل تنش در کیفیت خوانش میسر ‌شود.