تحلیل شبکه مقاصد گردشگری: نقشه راهی از منظر کتابسنجی
نویسندگان
1 دانشیار، جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشیار، جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکدۀ علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
doi
10.22080/jtpd.2025.28206.3950چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر قصد دارد با استفاده از تکنیکهای کتابسنجی و مصورسازی، ضمن ارائۀ تصویری از تکامل حوزۀ تحلیل شبکۀ مقاصد گردشگری، روندهای پژوهشی آیندۀ آن را شناسایی کند.روش شناسی: این پژوهش با استفاده از رویکرد مرور ادبیات نظاممند و استفاده از ابزارهای کتابسنجی Vosviewer و Citespace، به تجزیهوتحلیل شبکه و تجسم داده های کتابسنجی استخراج شده از پایگاهداده اسکوپوس در بازۀ زمانی 2006 تا 2024 به شناسایی روندها و شکافهای پژوهشی حوزۀ تحلیل شبکۀ مقاصد گردشگری پرداخته است.یافتهها: تعداد مقاله های چاپ شده در دهۀ گذشته به اوج خود رسیده است و نویسندگانی مانند «شی و باجو» بیشترین تعداد استناد را دریافت کردهاند. همچنین، توجه مفاهیمی مانند برنامه ریزی فضایی برای مقاصد گردشگری و توسعۀ گردشگری، نشاندهندۀ روند رو به رشد توجه پژوهشگران بهسوی موضوع های مرتبط با توسعۀ پایدار و مدیریت کارآمد فضاهای گردشگری است.نتیجهگیری و پیشنهاد: با توجه به یافتههای این پژوهش، نیاز به تقویت همکاریهای بینالمللی و بینرشتهای بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. پیشنهاد میشود پژوهشگران این حوزه بر موضوعهایی مانند مطالعۀ کاربرد مدلهای تحلیل شبکهای گوناگون و تحلیل سازمانهای فضایی مقاصد گردشگری برای افزایش پویایی فعالیتها در مقاصد گردشگری تمرکز کنند.نوآوری و اصالت: این پژوهش نخستین تلاش برای انجام یک تحلیل کتابسنجی از پژوهشهای مربوط به تجزیهوتحلیل شبکهای از مقاصد گردشگری است.