فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مرجعیت دینی در اسلام، به‌ویژه در سنت شیعی، همواره جایگاهی محوری در هدایت دینی، فقهی و اجتماعی جوامع مسلمان داشته است. با گسترش پدیده جهانی شدن و تحولات ناشی از آن در عرصه‌های فرهنگی، ارتباطی و معرفتی، ساختار سنتی مرجعیت دینی با چالش‌هایی بنیادین مواجه شده است. این تحولات شامل گسترش فناوری‌های نوین ارتباطی، رشد فردگرایی معرفتی، تسریع در گردش اطلاعات و تضعیف نظام‌های سلسله‌مراتبی معرفتی است. پژوهش حاضر با تمرکز بر موضوع مرجعیت دینی، تلاش دارد تبیین کند که فرآیند جهانی شدن چگونه اقتدار، مشروعیت و کارکرد مراجع دینی را در چارچوب الهیات فلسفی و کلامی اسلامی دستخوش تغییر کرده است. فرضیه تحقیق بر این است که جهانی شدن، با ایجاد شکاف میان الگوی سنتی مرجعیت و نیازهای جدید معرفتی، موجب بازتعریف اقتدار مذهبی و ظهور کنشگران دینی نوظهور شده است. پژوهش با روش کیفی و تحلیل محتوای منابع علمی انجام شده و نمونه مورد بررسی شامل ۱۵ مقاله و کتاب معتبر است. نتایج نشان می‌دهد که مرجعیت دینی در عصر جهانی شدن میان دو قطب تطبیق‌پذیری و مقاومت فعال نوسان دارد و در حال بازسازی معنا و نقش خود است.