آسیب شناسی نقش رسانه ها در افزایش نرخ جرائم در جامعه با تأکید بر رویکرد جرم شناسی فرهنگی

نویسندگان

1 دانشیار مدعو، گروه حقوق کیفری، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد مدعو، گروه حقوق کیفری، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه حقوق کیفری، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی

doi
10.30465/ismc.2025.50759.2914
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی نقش رسانه‌های سنتی و مدرن در افزایش نرخ جرائم، با تأکید بر رویکرد جرم‌شناسی فرهنگی انجام شده است. سؤال اصلی تحقیق این است که رسانه‌ها چگونه می‌توانند بر وقوع جرائم تأثیر بگذارند و آیا این تأثیر بیشتر به جنبه‌های منفی محدود می‌شود یا امکان استفاده از رسانه‌ها برای پیشگیری از جرم نیز وجود دارد؟ فرضیه اصلی تحقیق بیان می‌دارد که رسانه‌ها، به‌ویژه با انعکاس اخبار جرائم، عادی‌سازی رفتارهای ناهنجار، و ایجاد الگوهای نادرست، می‌توانند موجب افزایش جرائم شوند. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی است که با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و داده‌های موجود در فضای مجازی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رسانه‌ها از طریق فرآیندهایی مانند عادی‌سازی جرائم، گسترش خشونت، تقلید و یادگیری، و حتی قهرمان‌سازی از مجرمان، بر رفتارهای اجتماعی تأثیر می‌گذارند. همچنین، نظریه‌هایی مانند ترس اخلاقی، پنجره‌های شکسته، و کنترل اجتماعی، نقش رسانه‌ها را در افزایش جرم به‌طور مستقیم و غیرمستقیم تأیید می‌کنند. با این حال، پژوهش نشان می‌دهد که رسانه‌ها می‌توانند از طریق آموزش، فرهنگ‌سازی، و آگاهی‌بخشی، نقشی پیشگیرانه نیز ایفا کنند. این نتایج ضرورت بازنگری در سیاست‌های رسانه‌ای و تدوین برنامه‌های هدفمند برای کاهش تأثیرات منفی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های پیشگیرانه رسانه‌ها را برجسته می‌سازد.