شناسایی مولفه های تاثیرگذار بر برندسازی گردشگری شهری (مطالعه موردی: شهر کرمانشاه)
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، مدیریت بازرگانی (گرایش داخلی)، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد کرمانشاه، ایران
doi
10.22034/uep.2024.458669.1491چکیده
مقدمهدر قرن گذشته، شهرها جمعیت زیادی را در سراسر جهان جذب کردهاند و پیشبینیها نشان میدهد که تا سال 2030 بیش از 44% جمعیت جهان در مناطق شهری و حومهای ساکن خواهند شد. با وجود اینکه شهرها تنها 5% از سطح زمین را اشغال میکنند، بیش از 50% جمعیت جهان را در خود جای دادهاند و هر سال بیش از 20 میلیون نفر به جمعیت شهری اضافه میشود. این گسترش سریع شهری منجر به چالشهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی متعددی شده است در حالی که سیستمهای مدیریت توسعه شهری اغلب در مواجهه با این مسائل ناکام بودهاند. تحقیق علمی در مورد برندینگ شهری نسبتاً جدید است و سابقهای کمتر از 30 سال دارد. مفهوم برندینگ شهری در قرن نوزدهم برای تجاریسازی مناطق شهری شکل گرفت و به یک ایدهی مدرن و پیچیده تبدیل شد که شامل بازاریابی، معماری، برنامهریزی شهری و گردشگری میشود. بهطور جهانی، تعداد گردشگران و هزینههای آنها در استانها همچنان افزایش مییابد. با این حال، جذب گردشگران به مقاصد شهری همچنان یک اولویت حیاتی برای دولتها و مقامات شهری است که محققان را به بررسی نقش منحصر به فرد برندینگ شهری به عنوان یک نوآوری برای توسعه و بهبود گردشگری سوق میدهد. برای شهرها، برندینگ به عنوان یک استراتژی بازاریابی عمل میکند که هدف آن بهبود ارتباطات و ایجاد تصویری مثبت برای جذب بازدیدکنندگان و سرمایهگذاران است. برندینگ شهری یک فعالیت حیاتی است که توسط دولتها مدیریت میشود و بر ایجاد، نگهداری و تغییر ادراکات یا رفتارها نسبت به یک مکان خاص تأکید دارد تا شهرها و مکانها را از یکدیگر متمایز کند و ارزش بیافزاید. فیلیپ کاتلر، یکی از بنیانگذاران بازاریابی مدرن، برند را به عنوان یک نام، عبارت، علامت، نماد، طراحی یا ترکیبی از آنها تعریف میکند. وی به اهمیت بازاریابی مکان اشاره کرده و بازاریابی شهری را به عنوان ابزاری برای بهبود و پیشرفت رقابتپذیری شهر مطرح میکند. پادیسون نیز اهداف و ابعاد بازاریابی شهری را بررسی میکند. در دهههای اخیر، شهرها به دنبال رویکردهای جدید برای پیشرفت بوده و برای جذب سرمایهگذاران، گردشگران، ساکنان و نیروی کار به رقابت پرداختهاند. در این محیط رقابتی، ابتکارات بازاریابی شهری توسط دولتها برای افزایش ارزش شهر، جذب بازدیدکنندگان و گردشگران و بهبود رقابتپذیری و بهرهوری اولویتبندی میشود. بازاریابی و برندینگ شهری به عنوان ابزاری برای شناخت مزایای رقابتی و ترویج تاریخ، کیفیت زندگی و فرهنگ در نظر گرفته میشود. برندینگ شهری ابزاری مؤثر برای توسعه شهر است که بر ویژگیها و مزایای منحصر به فرد شهر تأکید میکند و به موفقیت و انتقال فناوری آنها کمک میکند. این موضوع به کارآفرینی و مدیریت بازاریابی شهری با رویکردی رقابتی در حمایت شهری مرتبط است. در نتیجه، توجه و تلاشهای جدی شهرها و دولتهای محلی به تسریع فرآیندهای بازاریابی و برندینگ شهری کمک میکند. این مطالعه به بررسی تأثیر جایگاهیابی برند شهر بر کرمانشاه، یک شهر مهم در ایران، میپردازد و به شناسایی متغیرهای کلیدی که بر تصویر و تلاشهای برندینگ آن تأثیر میگذارند، پرداخته است.مواد و روشهااین مطالعه به بررسی تأثیر جایگاهیابی برند شهر بر کرمانشاه، یک شهر مهم در ایران پرداخته است. نمونهای شامل 384 نفر از شهروندان و غیرشهروندانی که بر اساس محتوای رسانهای تصویری از کرمانشاه ساخته یا مشاهده کردهاند، با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شدهاند. یک پرسشنامه با ضریب پایایی 0.723 برای اندازهگیری متغیرهای تحقیق استفاده شد. مطالعه کاربردی و با استفاده از یک پیمایش توصیفی-اکتشافی برای جمعآوری دادهها و رویکرد تحلیل همبستگی برای تجزیه و تحلیل دادهها انجام شد. دادهها با استفاده از نرمافزارهای AMOS و SPSS نسخه 21 تجزیه و تحلیل شدند. تحقیق در چندین مرحله انجام شد. ابتدا جمعیت هدف تعریف شد و نمونه انتخاب گردید. سپس پرسشنامه طراحی و توزیع شد تا دادهها در مورد ادراکات و تصورات از کرمانشاه جمعآوری شود. دادههای جمعآوری شده تحت تحلیل آماری دقیق قرار گرفتند تا عوامل کلیدی مؤثر بر برند و تصویر شهر شناسایی شود. یافتههانتایج مدلیابی معادلات ساختاری نشان داد که برای ایجاد برند کرمانشاه، متغیرهای زیر به ترتیب رتبه و اولویت بر ارزیابی تصویر شهر تأثیر مستقیم دارند: ویژگیهای جغرافیایی/فیزیکی، ویژگیهای اقتصادی/سیاسی، خدمات شهری، ویژگیهای فرهنگی/تاریخی، معماری و برنامهریزی شهری، حمل و نقل، ارتباطات و ترافیک، تصویر اسطورهای، آموزش و دانشگاه، فرهنگ شهری، محیط زیست، اقتصاد شهری، محیط کسب و کار، میراث فرهنگی، تاریخ و مذهب و در نهایت مسائل اجتماعی. ویژگیهای جغرافیایی و فیزیکی بیشترین تأثیر را بر تصویری مطلوب از شهر داشتند و با 89% تأثیرگذاری مواجه شدند. تحلیل نشان داد که ویژگیهای جغرافیایی و فیزیکی مهمترین عوامل در شکلگیری برند شهر هستند. ویژگیهای اقتصادی و سیاسی نیز نقش مهمی ایفا میکنند و پس از آن خدمات شهری، ویژگیهای فرهنگی و تاریخی و معماری و برنامهریزی شهری قرار میگیرند. این یافتهها نشاندهنده چندبعدی بودن برندینگ شهری و نیاز به یک رویکرد جامع است که جنبههای مختلف هویت و درک شهر را مورد توجه قرار دهد.نتیجهگیریبرندینگ شهری یک رویکرد چندبعدی است که زمینههای مختلفی مانند بازاریابی، سیاست عمومی، دیپلماسی، گردشگری، توسعه اقتصادی و روابط بینالملل را یکپارچه میکند. مطالعه کرمانشاه اهمیت ویژگیهای جغرافیایی و فیزیکی را در شکلگیری تصویر شهر برجسته میکند که برای تلاشهای برندینگ شهری حیاتی است. استراتژیهای برندینگ شهری باید این اجزای تأثیرگذار را مد نظر قرار دهند تا جذابیت کرمانشاه به عنوان یک مقصد گردشگری افزایش یابد و توسعه شهری کلی را تسهیل کند. با تمرکز بر این متغیرها، مقامات شهری و سیاستگذاران میتوانند یک برند جذاب ایجاد کنند که نه تنها گردشگران را جذب کند بلکه سرمایهگذاریها را تشویق کرده و کیفیت زندگی ساکنان را بهبود بخشد. به طور خلاصه، برندینگ شهری فقط به زیباسازی سطحی محدود نمیشود بلکه شامل درک عمیق از ماهیت و ویژگیهای منحصر به فرد یک شهر است. برای کرمانشاه، برندینگ مؤثر شامل بهرهبرداری از ویژگیهای جغرافیایی و فیزیکی آن به همراه میراث فرهنگی و تاریخی آن برای ایجاد تصویری مثبت و جذاب خواهد بود. این رویکرد به شهر کمک میکند در یک محیط رقابتی برجسته شود و رشد و توسعه پایدار را به دست آورد. همچنین مطالعه اهمیت یکپارچهسازی عناصر مختلف مدیریت شهری و برنامهریزی شهری را برای ساختن یک برند منسجم و جذاب که هم برای ساکنان و هم برای بازدیدکنندگان تأثیرگذار باشد، مورد تأکید قرار میدهد. برندینگ شهری به این ترتیب یک ابزار استراتژیک است که میتواند به طور قابل توجهی بر توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی یک شهر تأثیر بگذارد. با برجسته کردن ویژگیها و نقاط قوت منحصر به فرد کرمانشاه، این شهر میتواند رقابتپذیری خود را افزایش داده و به عنوان یک مقصد مطلوب برای گردشگری، سرمایهگذاری و زندگی مطرح شود. یافتههای این مطالعه بینشهای ارزشمندی را برای برنامهریزان شهری، بازاریابان و سیاستگذاران فراهم میکند که هدفشان توسعه و اجرای استراتژیهای برندینگ مؤثر برای کرمانشاه و دیگر مراکز شهری مشابه است.