تحلیل تحولات موضوعی پژوهش ‏های حوزه برنامه ‏ریزی گردشگری

نویسندگان

1 دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران؛

3 بخش گردشگری و هتلداری، دانشگاه شیراز

doi
10.22080/jtpd.2024.27652.3916
چکیده

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناخت سیر تحول موضوعی پژوهش‏ های حوزۀ برنامه‌ریزی گردشگری در بیش از چهار دهه (1978-2022) و شناسایی زمینه ‏های پژوهشی آتی انجام شده است. روش­ شناسی: این پژوهش از انواع پژوهش‌های توصیفی- تحلیلی و یک مطالعۀ کمی و کاربردی بوده است. در این مطالعه، ابتدا با تعریف راهبرد جست­جوی روشن شامل کلیدواژه‏ ها، معیارهای شمول و خروج در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس، پژوهش‏های پیشین جست­جو و پس از مرور عنوان، چکیده و کلیدواژه‌ها و حذف سندهای غیرمرتبط، 836 سند نمایه شده با استفاده از رویکرد کتاب‌سنجی تحلیل و به منظور ترسیم نقشۀ علم و تحلیل شبکه‌های تماتیک، از نرم‌افزار سایمت استفاده شد. یافته ­ها: نتایج منجر به شناسایی مهم‏ترین شبکه‏های تماتیک در پنج دورۀ زمانی گردید. همچنین، سه ناحیۀ تماتیک به هم مرتبط مدیریت گردشگری، توسعۀ پایدار گردشگری و مشارکت جامعه مشخص شد. نتیجه ­گیری و پیشنهادات: نتایج این پژوهش منجر به شناسایی مهم‌ترین موضوع‌ها در پژوهش‏ های آتی در حوزۀ برنامه‌ریزی گردشگری گردید که از این میان ذی­نفعان گردشگری اگرچه از دورۀ اول مورد توجه پژوهشگران بوده است، همچنان در آینده یکی از مهم‏ترین موضوع‏ها خواهد بود. نوآوری و اصالت: با توجه به اینکه پیش از این مطالعه‌ای با هدف ترسیم ساختار دانش حوزۀ پژوهشی «برنامه‌ریزی گردشگری» و شناسایی تحولات موضوعی آن انجام نشده است، این تحقیق به ارائۀ تصویری کلان و جامع از موضوع‏های اصلی در پژوهش ‏های انجام شده در این حوزه و سیر تحول آن‌ها در بیش از چهار دهه پرداخته است. نتایج این مطالعه، پژوهشگران و فعالان حوزۀ برنامه ‏ریزی و توسعۀ گردشگری را با روندها و زمینه ‏های پژوهشی آتی آشنا می‏ سازد.