تحلیل تحولات موضوعی پژوهش های حوزه برنامه ریزی گردشگری
نویسندگان
1 دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران؛
3 بخش گردشگری و هتلداری، دانشگاه شیراز
doi
10.22080/jtpd.2024.27652.3916چکیده
زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف شناخت سیر تحول موضوعی پژوهش های حوزۀ برنامهریزی گردشگری در بیش از چهار دهه (1978-2022) و شناسایی زمینه های پژوهشی آتی انجام شده است. روش شناسی: این پژوهش از انواع پژوهشهای توصیفی- تحلیلی و یک مطالعۀ کمی و کاربردی بوده است. در این مطالعه، ابتدا با تعریف راهبرد جستجوی روشن شامل کلیدواژه ها، معیارهای شمول و خروج در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس، پژوهشهای پیشین جستجو و پس از مرور عنوان، چکیده و کلیدواژهها و حذف سندهای غیرمرتبط، 836 سند نمایه شده با استفاده از رویکرد کتابسنجی تحلیل و به منظور ترسیم نقشۀ علم و تحلیل شبکههای تماتیک، از نرمافزار سایمت استفاده شد. یافته ها: نتایج منجر به شناسایی مهمترین شبکههای تماتیک در پنج دورۀ زمانی گردید. همچنین، سه ناحیۀ تماتیک به هم مرتبط مدیریت گردشگری، توسعۀ پایدار گردشگری و مشارکت جامعه مشخص شد. نتیجه گیری و پیشنهادات: نتایج این پژوهش منجر به شناسایی مهمترین موضوعها در پژوهش های آتی در حوزۀ برنامهریزی گردشگری گردید که از این میان ذینفعان گردشگری اگرچه از دورۀ اول مورد توجه پژوهشگران بوده است، همچنان در آینده یکی از مهمترین موضوعها خواهد بود. نوآوری و اصالت: با توجه به اینکه پیش از این مطالعهای با هدف ترسیم ساختار دانش حوزۀ پژوهشی «برنامهریزی گردشگری» و شناسایی تحولات موضوعی آن انجام نشده است، این تحقیق به ارائۀ تصویری کلان و جامع از موضوعهای اصلی در پژوهش های انجام شده در این حوزه و سیر تحول آنها در بیش از چهار دهه پرداخته است. نتایج این مطالعه، پژوهشگران و فعالان حوزۀ برنامه ریزی و توسعۀ گردشگری را با روندها و زمینه های پژوهشی آتی آشنا می سازد.