تبیین جایگاه گردشگری بومی در توسعه محلی (مطالعه موردی: شهر خرم آباد)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

2 دانشیار دانشگاه زنجان

doi
10.22080/jtpd.2024.27160.3883
چکیده

زمینه و هدف: پایۀ اصلی پژوهش بر اساس نظریۀ تعامل اجتماعی بنیاد نهاده شده است. با توجه به نظریۀ فوق به بررسی نظرات ساکنین شهر خرم­ آباد از طریق پرسش­نامه و انجام مصاحبه پرداخته شد. روش­ شناسی: پژوهش بر مبنای نوع تحقیق، کاربردی و روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و برای گردآوری اطلاعات از دو روش کتاب­خان ه­ای و میدانی استفاده شده است. جامعۀ آماری پژوهش شهر خرم ­آباد و تعداد 385 نفر از طریق فرمول کوکران با توجه به جمعیت خرم ­آباد انتخاب شدند. با تأکید بر نظریۀ تبادل اجتماعی و در بازه زمانی فصل بهار 1403 پژوهش به انجام رسید. برای تحلیل نتایج از نرم­افزار Spss و Minitab و از آمار توصیفی (درصد، فراوانی)، آزمون تی تک­نمونه ­ای و از آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه (ANOVA) و برای سنجش پایایی پرسش­نامه از آلفای کرونباخ (مقدار 0/915) استفاده شد. یافته­ ها: از مجموع نمونه 385 نفره (انتخاب از طریق فرمول کوکران) 206 زن و 179 مرد، اکثریت جامعه دارای تحصیلات کارشناسی و ساکن در شهر خرم ­آباد بودند. نتایج آزمون تی تک­ نمونه­ ای برای بررسی تأثیر توسعۀ گردشگری بومی بر جامعۀ محلی خرم ­آباد نشان می ­دهد که به این دلیل که P-value به­ دست ­آمده برای تمام شاخص ­ها (0/000) کوچک­تر از سطح معناداری 0/05 است در نتیجه فرض صفر رد می ­شود؛ لذا با اطمینان 95% اطمینان می ­توان نتیجه گرفت توسعۀ گردشگری بومی بر توسعۀ محلی شهر خرم آباد اثرات مطلوبی خواهد داشت. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل واریانس یک­طرفه، از نظر تأثیرگذاری توسعۀ گردشگری بومی بر توسعۀ جوامع محلی شهر خرم ­آباد تفاوت معناداری وجود دارد. به دلیل اینکه مقدار P-value به ­دست ­آمده که برابر با 0/000 است و نتیجه ­گیری می ­شود که بین شاخص ­های توسعۀ گردشگری بومی از نظر تأثیرگذاری بر جوامع محلی شهر خرم ­آباد تفاوت وجود دارد. نتیجه ­گیری و پیشنهادات: با توجه به نظریۀ تعامل اجتماعی بررسی نظرات ساکنین شهر خرم­ آباد نشان می ­دهد که توسعۀ گردشگری بومی بر توسعۀ جوامع محلی شهر خرم ­آباد تأثیرگذار خواهد بود. لذا، پیشنهاد می­ شود که پژوهش­ های مرتبط با توسعۀ گردشگری بومی و اثرات آن بر شهر خرم ­آباد و سایر شهرهای ایران به شکل فراگیر ادامه پیدا کند و از­آنجایی­ که شاخص خدمات و زیرساخت‌ها کم­ترین میانگین تأثیرپذیری را از توسعۀ گردشگری بومی داشتند، مسؤولین توجه ویژه ­ای به این بخش داشته باشند. نوآوری و اصالت: با توجه به وجود جوامع محلی و فرهنگ ­ها و سنن مختلف و بسیار جذاب و زیبا در اقصی و نقاط ایران تاکنون توجه چندانی به پژوهش در این زمینه صورت نگرفته است. به­ کارگیری روش تعامل اجتماعی نوآوری دیگر این پژوهش است که از این دریچه به بررسی عنوان پژوهش پرداخته شد.