فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: جهانی‌سازی مراقبت‌های بهداشتی موجب پیدایش گونه جدیدی از گردشگری در شهرها شده است که معمولاً به‌عنوان گردشگری پزشکی نیز شناخته می‌شود. در این بین در ایران کلان شهرهای تبریز و اردبیل به دلیل موقعیت جغرافیایی برتر و داشتن امکانات و تجهیزات پزشکی مناسب به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد این گونه گردشگری برای گردشگران داخلی و خارجی شناخته شده است؛ بنابراین، این پژوهش به دنبال بررسی و شناسایی مهم‌ترین نیروهای پیشران مؤثر بر توسعه گردشگری پزشکی در شهرهای تبریز و اردبیل با رویکرد آینده‌پژوهی در افق زمانی 1402 الی 1412 می‌پردازد.روش­ شناسی: این پژوهش بر اساس هدف، از نوع کاربردی و از منظر ماهیت بر اساس روش‌های علم آینده‌پژوهی هنجاری-تحلیلی می‌باشد که با ترکیبی از روش‌های اسنادی و پیمایشی انجام‌ گرفته است. جهت گردآوری داده‌های مورد نیاز از ابزار پرسش‌نامه که شامل 65 عامل که با استفاده از نظر کارشناسان شناسایی و استخراج‌ شده و با استفاده از نظر تعداد 25 نفر از متخصصین و کارشناسان با روش دلفی تکمیل گردیده، استفاده‌ شده است. در مرحله بعد متغیرهای راهبردی در توسعه گردشگری پزشکی در شهرهای اردبیل و تبریز با استفاده از روش تحلیل آثار متقاطع عوامل در نرم‌افزار میک مک به کار گرفته‌ شده است.یافته ­ها: یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که از میان 65 عامل بررسی‌ شده در این تحقیق، 13 عامل به‌عنوان عامل کلیدی مؤثر در توسعه گردشگری پزشکی شهرهای تبریز و اردبیل انتخاب‌ شده است.نتیجه­ گیری و پیشنهادات: نتایج تحقیق بیانگر آن است که این 13 عامل کلیدی برای شهر تبریز عبارت‌اند از: مدیریت تخصص محور، حکم روایی مطلوب، همکاری‌های بین‌المللی، مدیریت کلان و یکپارچه، استفاده از تجربیات سایر کشورها، امنیت عمومی، وجود نهاد ناظر، رفع مشکلات حقوقی، صدور ویزای گردشگری درمانی، پشتیبانی از بخش خصوصی، نظام اقتصادی، شهرک سلامت، ایجاد تسهیلات. بررسی جابه‌جایی عوامل در دو گروه تحلیل اثرات مستقیم و غیرمستقیم برای شهر اردبیل نیز بیانگر آن است که مدیریت تخصص محور، حکم روایی مطلوب، همکاری‌های بین‌المللی، شهرک سلامت، پشتیبانی از بخش خصوصی، قیمت‌گذاری شفاف، حمایت همه‌جانبه، مدیریت کلان و یکپارچه، استفاده از تجربیات سایر کشورها، دسترسی به اطلاعات مراکز درمانی، وجود نهاد ناظر، نرخ ثابت ارز، استراتژی بازاریابی به‌عنوان عوامل کلیدی مطرح‌شده و بیشترین میزان تأثیرگذاری را در میان عوامل مؤثر بر الگوی آتی توسعه گردشگری پزشکی شهر اردبیل خواهند داشت.نوآوری و اصالت: در مقایسه با مطالعات گذشته در حوزه گردشگری پزشکی، اتخاذ رویکرد آینده‌پژوهی ضمن شکل‌دهی ایده‌های جدید برای برنامه‌ریزی مطلوب در جهت توسعه گردشگری پزشکی با نگاه کلان و در نظر گرفتن شاخص‌های متعدد و تحلیل آن می‌تواند به راهنمای عمل مدیران و دست اندرکاران توسعه گردشگری پزشکی در کشور مناسب واقع گردیده تا چشم‌انداز مناسبی برای بازار صنعت گردشگری پزشکی داشته باشند.