نقش موج نو سینمای ایران در دهۀ 40 و 50 در تحولات فرهنگ سیاسی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی رشته علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، دانشکده حقوق، الهیات وعلوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد گروه علوم انسانی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه علوم انسانی، دانشکده مطالعات جهان، واحد تهران، دانشگاه تهران، ایران.

4 استاد تمام دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران.

5 استادیار گروه علوم انسانی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.30465/ismc.2024.49277.2870
چکیده

در دهه 40 و 50، نسل جدیدی از فیلم‏سازان ایرانی جریانی را متاثر از مکتب نئورئالیسم ایتالیا و سینما موج نو فرانسه به راه انداختند که به موج نو سینمای ایران معروف شد. هدف این مقاله علاوه بر پرداختن به زمینه‏های ظهور موج نو، پاسخ به این سوال است که جریان مذکور چه اثری بر تحولات فرهنگ سیاسی ایران به خصوص در دوران مربوطه داشته است؟ سینما در اینجا یک میانجیگر فرهنگی در نظر گرفته شده است که به خصوص از طریق نمادسازی از واقعیت‏های اجتماعی و سیاسی، آنها را بازتاب داده و بر آگاهی جامعه به وضعیت خود می‏افزاید. یافته‏های تحقیق نشان می‏دهد که موج نو سینمای ایران در رساندن مخاطب عام به چنین شناختی از خود نقش بسزایی داشته است و در نتیجه، فرهنگ سیاسی جامعه را در آن سال‏های ملتهب تا حدودی با پیام‏های انتقالی خود متاثر ساخته است. ادامه این جریان موج نو در نسل های بعد به خصوص بعد از انقلاب اسلامی گواهی بر تحول مذکور است. این مقاله با جمع‏آوری منابع کتابخانه‏ای و نیز نقد فیلم‏ها مطرح موج نو سینمای ایران با روش نشانه‏شناسی در قالب توصیفی-تحلیلی ارائه شده‏ است.