تحلیل تأثیر تغییرات کالبدی بر ساختار فضایی محدودة تاریخی شهر ارومیه به روش Space Syntax و GIS
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری دانشگاه ارومیه
2 کارشناس ارشد برنامهریزی شهری دانشگاه ارومیه
3 استادیار گروه شهرسازی دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
مداخلات شهرسازانه در دورة اخیر دگرگونیهای عمدهای در ساختار فضایی شهرهای ایران بهوجود آورده است. در روند این توسعة کالبدی در بسیاری از ش96هرهای تاریخی، مشکلاتی مانند ناتوانی در سازگاری با تغییرات کالبدی و نبود پیوند مناسب با ساختار شبکهای موجود، هستههای تاریخی را دچار مشکل کرده است. پژوهش توصیفی تحلیلی و کمی-مقایسهای حاضر، با هدف بررسی تأثیر طرحهای توسعة شهری بر ساختار فضایی محدودة تاریخی شهر ارومیه، به تحلیل ساختار شهر در 4 دوره (1312-1355-1373-1395) به روش چیدمان فضا پرداخته است. جمعآوری دادهها بهصورت کتابخانهای است که پس از پرداختن به مبانی نظری، شاخصهایی که بخش اصلی و تغییرناپذیر استخوانبندی شهر را تشکیل میدهد برای تحلیل ساختار فضای شهر معرفی میشود. پس از تحلیل پارامترها و نقشهها، تغییرات ارزش همپیوندی بهعنوان مهمترین مفهوم در این روش مدنظر قرار گرفته است. همچنین بهمنظور بررسی انسجام ساختار محدودة تاریخی، ارزیابی اهمیت راستههای تاریخی و عناصر اصلی آن و نحوة توزیع فعالیتها تحلیل شده است. با توجه به نتایج پژوهش، عملکرد و انسجام محدودة تاریخی و ارتباط آن با ساختار کل شهر با تأثیرپذیری از تغییرات کالبدی، بهمرورزمان کمتر شده و ساختار درونی این محدوده با ساختار کلی شهر پیوند نخورده است. همچنین بخش عظیمی از ارزشهای هویتی بافت، با تأثیرپذیری از تغییرات از بین رفته و پیوستگی فضایی عناصر اصلی محدوده و اهمیت عملکردی راستههای تاریخی تضعیف شده است؛ از اینرو تغییرات سریع کالبدی در دورههای اخیر بر ساختار فضایی محدودة تاریخی تأثیرات منفی داشته است.